114 



bij larven van 6 en 6,5 mM. Behalve in de grootere stevigheid, 

 het massale der verschillende deelen, zooals trabekels, infrarostralia 

 enz., heeft men ook hierin een onderscheidingskenmerk tusschen 

 de jonge larven van Rana fusca en esculenta. Dat deze verschillen 

 toe te schrijven zijn aan de veel aanzienlijker grootte, welke de 

 larven der laatste soort bereiken, is zonder meer duidelijk. De 

 ontwikkeling van de larven der beide soorten is bijna volkomen aan 

 elkaar gelijk, maar bij Rana esculenta spreekt alles duidelijker, de 

 verhoudingen zijn scherper uitgedrukt, zoodat, wat bij Rana ftisca 

 soms niet dan met moeite te constateeren valt, hier onmiddellijk 

 voor de hand ligt. Daartegenover staat echter bij de oudere larven 

 de grootere moeilijkheid van het bleeken, wijl de K Mn O^-oplossing, 

 zooals we vroeger (bl. 3) opmerkten, niet voldoende door de zware 

 spieren heendringt. 



PLANUM BASALE. 



Evenals bij Molge strekken zich de myotomen ook bij Rana 

 langs de chorda tot de trabekelplaat uit. Twee zijn er zeer 

 duidelijk waarneembaar; de caudale grens van het tweede valt 

 samen met de caudale grens der oorkapsel. Ik vind deze myotomen 

 zoowel bij een Rana esculenta-\zxv& van 6 mM. — met uitwendige 

 kieuwen — als bij een Rana fusca-XdirvQ van 8 mM. Zooals van 

 zelf spreekt, verdwijnt eerst het voorste myotoom — larve 9,5 mM. — 

 terwijl dan het tweede nog aanwezig is en zeer duidelijk; tegenover 

 het myoseptum tusschen myotoom 2 en 3 ligt het ganglion nervi vagi. 

 Maar ook dit tweede myotoom heeft slechts een kortstondig bestaan ; 

 bij een Rana fusca-ldirvQ van 1 1 mM. is het zoo goed als verdwenen. 

 Heeft men deze myotomen eenmaal goed waargenomen, dan kost het 

 weinig moeite de ontwikkeling van de basaalplaat te begrijpen. 

 Zoodra het planum trabeculare voltooid en een ongeveer gelijk- 

 zijdige driehoek geworden is — ook al wordt de chordapunt laat 

 verdrongen, dan heeft dit toch op de verdere ontwikkeling geen 

 invloed — begint zich kraakbeen te vormen, niet langs de chorda, 

 want hier liggen de myotomen, maar lateraal van deze en mediaal 

 van de oorkapsel, zeer sprekend bv. bij Rana esculenta-\2irwer\ 

 van 8 en 8,5 mM. Deze kraakbeenvorming, begrijpelijkerwijze 

 slechts een uiterst dun laagje, zet zich voort tot onder den proxi- 

 nialen rand van de cupula posterior. Het dikst wordt dit bandje 



