121 



vóór het occipito-vertebraal weefsel ventraalwaarts verdrongen 

 wordt, het verder rostraalwaarts gelegene daarentegen in kraak- 

 been verandert, vereenigen zich de twee helften bij Rana esculenta 

 boven de chorda over den geheelen afstand tusschen bovengenoemd 

 weefsel en den voorrand van het fo ramen acusticum. Deze ver- 

 eeniging is reeds voltooid bij een larve van 45 mM. — achter- 

 pooten, gestrekt, 8 mM. Dat van dit verdrongen stuk der chorda 

 nog een gedeelte kraakbeenig wordt, is niet uitgesloten, wijl de 

 oudste larve van Rana esculenta, die ik onderzocht heb, de meta- 

 morphose nog niet geheel doorloopen had. Bij deze evenals bij 

 een ander exemplaar, liep de chorda, hoewel erg versmald, nog 

 bijna tot den voorrand der basaalplaat door, doch dorsaal door 

 kraakbeen overgroeid. Ook bij Alytes, waar de chorda, op één 

 uitzondering na — larve van 43 mM. — in geen enkel der 

 onderzochte stadiën nog zoo ver rostraalwaarts reikt als bij Rana, 

 komt deze dorsale vergroeiing voor ; o. a. is zij bijna gereed bij 

 een larve van 25 mM. en geheel en al bij een larve van 43 mM. 

 Weer iets anders zien we bij de larve van 45 mM. : hier ver- 

 eenigen zich de beide helften niet dorsaal, maar zoo ver als zij 

 nog aanwezig is, ventraal van de chorda, over haar geheele 

 lengte tot aan het occipito-vertebraal weefsel. De oudste onder- 

 zochte larven — in den metamorphosetoestand — zijn voor de 

 waarneming te ongunstig — niet te bleeken pigment en hersenen 

 niet voldoende doorzichtig — om hierover iets te kunnen mede- 

 deelen. Ditzelfde verschijnsel vinden wij ook bij een paar Rana 

 ftisca-larven, zoo b.v. bij een larve van 22 mM. — nog weinig 

 ontwikkelde extremiteiten. Van het punt af, waar de spleet in de 

 basaalplaat ophoudt, tot onder den caudalen rand van het tectum 

 posterius ligt er onder de chorda een laagje kraakbeen van slechts 

 één cel dikte : dat dit kraakbeen pas gevormd is, blijkt voldoende 

 uit de cellen zelf. Bij een juist gemetamorphoseerd dier van 

 1 5 mM. reikt deze ventrale vereeniging verder ; was het dier 

 blijven leven, dan had zij zich waarschijnlijk voortgezet tot 

 onder de dorsale vereeniging : tot zoover ongeveer zie ik althans 

 den vorm van kraakbeencellen, maar blauw gekleurd zijn ze nog 

 niet. Ook bij dieren in de metamorphose komt de ventrale ver- 

 eeniging voor. Het is mogelijk en misschien zelfs waarschijnlijk, 

 dat op deze wijze de chorda verdrongen wordt (vgl. hetgeen 

 Gaupp zegt bl. 89: „Die beiden Halften" enz.), doch tot lang 



