138 



behulp van een scheermes uit den neus een schijfje te snijden, 

 dat de praecerebraalplaat bevatte. De uitslag overtrof mijn verwach- 

 ting. Met even gunstigen uitslag werd het daarna toegepast bij Rana 

 fusca. Toen het eerste praeparaat gereed was, had ik een duidelijk 

 sprekend voorbeeld voor oogen, hoe voorzichtig men zijn moet, 

 de ontwikkelingstoestanden van één diersoort als geldend te be- 

 schouwen voor een andere, ook wanneer deze zoo nauw verwant 

 zijn als Rana fusca en Rana esculenta. Is het stadium van Born- nu 

 werkelijk te oud? Hij zegt, dat het iets jonger is dan het stadium IV 

 van Parker's larve van i?««« /é';?2/'ör«rm. Ik heb door vergelijking 

 èn met dit vierde stadium van Parker èn met B o r n's beschrijving 

 van Pelobates, getracht te achterhalen, hoe ver de larve van Rana 

 esculenta in dit stadium ontwikkeld was : volkomen geslaagd ben 

 ik niet ; ik vermoed nochtans, dat zij de achterpooten nog miste ; 

 bij mijn jongste stadium der grootere larven van Rana esculenta 

 zijn deze 1,5 mM. lang. Oogenschijnlijk is deze larve dus iets 

 ouder dan die van Born; wat de ontwikkeling van het skelet 

 betreft, lijkt ze mij echter jonger. Dit zal, na hetgeen wij in de 

 Inleiding gezien hebben en ook Born reeds opgemerkt heeft 

 (bl. 582), wel niet verwonderen. 



Uit deze verwijzing van Born naar Parker blijkt wel, dat ook 

 hij volkomen overeenkomst veronderstelde tusschen Rana esculenta 

 en temporaria, anders toch heeft zij niet veel zin. Het al of niet 

 juiste der figuren van Parker laat ik hier om meermalen genoemde 

 redenen verder buiten beschouwing. Ofschoon het niet gemakkelijk 

 is sommige punten van B o r n's beschrijving overeen te brengen 

 met hetgeen ik in mijn praeparaten zie — zoo is het mij bv. 

 een raadsel, hoe fig. 18 (pi. 40) verkregen werd — toch is alles in 

 hoofdzaak juist, zooals uit een vergelijking met de volgende korte 

 beschrijving kan blijken. Bij mijn larve van 32 mM. zie ik daar, 

 waar het ongeveer horizontale planum internasale overgaat in het 

 hellend, eenigszins concave vlak van den schedelbodem, een kleine 

 kraakbeenige verhevenheid. Deze zet zich schuin caudaalwaarts 

 naar boven voort in een weefsel, dat nog wel niet kraakbeenig is, 

 maar toch den vorm der kraakbeencellen eenigszins laat herkennen 

 en in zeer geringe mate ook blauw getint is. De vorm van het 

 geheel is reeds duidelijk die van een zandlooper, zooals hij door 

 Born in fig. 18 (pi. 40) wordt afgebeeld. Op deze wijze wordt de 

 nervus olfactorius omgeven door een zeer groote opening, die mediaal 



