I40 



des Pterygopalatinbalkens {= commissura quadrato-cranialis anterior) 

 ein gekrümmter, dunner Knorpelstreifen hervorwachst, welcher von 

 aussen den Ramus primus quinti umgibt, und sich mit dem Dache 

 des Ethmoidalschlitzes in Verbindung setzt" (bl. 605). Bezit men 

 enkel praeparaten van Rana, dan is het zeer lastig, zich een heldere 

 voorstelling te vormen van dezen „Ethmoidalschlitz" of 

 „schlitzartigen Raum", waarvan Born spreekt bij Pelobates 

 en Rana; met behulp van Alytes-\2txvQn is het gemakkelijker, 

 wijl hier tusschen de hersenen en de wanden der schedelholte 

 nog ruimte overblijft, welke bij Rajta ontbreekt (zie hierover nog 

 bl. 151). Nog minder begrijpelijk is het, wat Born bedoelt met: 

 „Der mittlere Pfeiler wird bedeutend starker und durchwachst den 

 Raum nach hinten in seiner ganzen Lange" (bl. 609). Is de be- 

 teekenis deze, dat de praecerebraalplaat niet zuiver verticaal staat, 

 maar achterover gebogen is en dat nu de kraakbeenvorming 

 beneden begint en zich caudaalwaarts naar boven voortzet, dan 

 kunnen we daarmee vrede hebben, doch niet, indien men het zich 

 moet voorstellen, alsof de sagittale doorsnede caudaalwaarts vergroot 

 wordt. Dit is wel het geval bij Alytes, zooals we later zullen zien 

 (bl. 151), doch bij Rana esculenta is hiervan geen sprake. Uit den 

 stand op bl. 138 aangegeven, blijkt reeds, dat dit onmogelijk is. 

 Ook wordt het aangetoond door oudere larven, bv. aan het einde 

 der metamorphose, waar geen verschil in lengte of stand met 

 vroeger is waar te nemen. Wel wordt de breedte langzamerhand 

 grooter en groeit ook de zijwand meer mediaal waarts door, zoodat 

 het beeld der ethmoidaalplaat — zooals zij thans ook bij Rana 

 esculenta gevoeglijk kan genoemd worden — bij een larve van 48 mM. 

 tamelijk wel overeenstemt met dat, hetwelk Rana fusca na de 

 metamorphose vertoont. 



De moeilijkheid, door Gaupp voor het stadium van Born 

 gemaakt, als zou dit te oud zijn, zou ook voor het mijne kunnen 

 gelden, vooral wijl hier het planum antorbitale reeds voltooid is. Dat 

 de praecerebraalplaat niet blauw gekleurd is, zou hieraan kunnen 

 liggen, dat de kleuring niet sterk genoeg geweest, of te sterk 

 uitgetrokken is. Tegen de twee laatste opwerpingen zij echter 

 aanstonds aangevoerd, dat ik de larve eerst in haar geheel en 

 daarna het schijfje nog tweemaal gekleurd heb. Het zou al heel 

 vreemd zijn, dat het planum antorbitale goed blauw is en het planum 

 praecerebrale, dat dan toch veel ouder zijn moest, niet. Overigens, 



