151 



rand van de foramina orbito-nasalia en van den processus muscu- 

 laris gaan. Over de verdere ontwikkeling hiervan en het opvullen 

 van het cavum internasale heb ik geen voldoende zekerheid 

 kunnen verkrijgen. Ook wat de ontwikkeling van het voorste 

 gedeelte van den neus betreft, onthoud ik mij van verdere mede- 

 deeling ; dit slechts wil ik er bijvoegen, dat zij in hoofdzaak plaats 

 heeft als bij Pelobates; zoo bv. zien we ook bij Alytes : „dass die 

 frühere Decke der Nase zur Scheidewand zwischen den oberen 

 Blindsacken wird" (1876, bl. 616). Afgaande op de doorsneden 

 van de larve van 53 mM. (B), vormt het dak achter de apertura 

 externa een aaneengesloten geheel, zonder spleet tusschen cartilago 

 obliqua en planum antorbitale. 



De hersenen vullen de schedelholte niet volkomen. Gedeeltelijk 

 is dit een gevolg van de samentrekking, door het fixeeren veroor- 

 zaakt, maar er is ook een andere reden ; immers tusschen de hersenen 

 en den wand bevindt zich nog een weefsel, dat de ruimte althans 

 voor een deel opvult. Ook vóór de hersenen blijft een ledige ruimte 

 en wijl de schedelholte eenigszins spits naar voren uitloopt, hebben 

 de nervi olfactorii een aanzienlijke lengte, gerekend van de hersenen 

 tot aan het foramen olfactorium. Houdt men dit voor oogen, dan 

 wordt de passage van Born over den „Eth moidalschl itz" 

 begrijpelijker: „Der vorderste Teil des Schadels, welcher das 

 Rhinencephalon enthalt, ist jetzt nicht durch eine frontal gestellte 

 Knorpelplatte verschlossen, die von den Olfactoriuskanalen durch- 

 bohrt ist wie spaterhin, sondern von dem Knorpelring aus, der 

 die Lobi olfactorii umschliesst, setzt sich der Boden und das Dach 

 weiter nach vorn fort, so dass zwischen diesen ein nach beiden 

 Seiten freier, schlitzartiger Raum entsteht, der in direkter Ver- 

 langerung der Schadelhöhle liegt : ausgefüllt ist dieser Raum durch 

 embryonales Schleimgewebe. Zwischen den Randern des Daches 

 und des Bodens lauft der Riechnerv ; aussen neben dem Dache 

 der Gesichtsast des Trigeminus" (1876, bl. 600). De moeilijkheden, 

 welke ook dan nog blijven bestaan en vergroot worden door de 

 beschrijving bij Rana esculenta, waar een dergelijke ledige ruimte 

 niet gevonden wordt (zie bl. 140), kunnen hierdoor verklaard worden, 

 dat de beschrijving gegeven werd of wel alleen naar doorsneden, 

 of wel alleen naar een model van het voorste gedeelte des schedels. 



Zeer merkwaardig is het, dat de ruimte tijdens de metamorphose 

 verdwijnt; de straks genoemde wal groeit caudaalwaarts tusschen 



