159 



stukjes bij de twee genoemde Dipnoi, weshalve ik ook op hen voor- 

 loopig den naam : paramandibularia toegepast heb. Van den 

 anderen kant valt toch een overeenstemming in ligging met de 

 labialia inferiora der Selachii niet te ontkennen (zie bv. Hubrecht, 

 1877, fig. 3 van Chimaera; vgl. ook nog Fürbringer, K, 1903). 

 Zooals we reeds in het voorbijgaan opmerkten, wordt de meta- 

 morphose ingeleid door veranderingen in de infrarostralia en wel 

 aan den achterkant bij larven, waarbij de voorste extremiteiten 

 nog alle twee ingesloten zijn (bij de eigenlijke metamorphose reken 

 ik niet de reductie van de trabeculae in de regio orbito-temporalis). 

 Van de breede plaat blijft ten slotte een smal staafje over. Gedurende 

 het verwordingsproces steekt de copula zoowel buiten den vóór- 

 als achterrand uit en neemt toe in dikte, zoodat zij een tijd lang 

 hooger reikt dan het boven- en lager dan het benedenvlak der 

 infrarostralia: de vorm wordt een elliptisch schijfje. Tegelijkertijd 

 gaan zij uit den naar boven gebogen stand in den horizontalen over, 

 nemen bij deze standverandering de helften van Meckel's kraakbeen 

 mede en drijven ze lateraalwaarts verder uiteen, zoodat haar richting 

 een overlangsche wordt, maar tevens dringen ze deze ook caudaal- 

 waarts terug. Want — en dit schijnt tot nu toe niet te zijn waar- 

 genomen — zij verworden aan de achterzijde niet over hun geheele 

 lengte, maar er blijft lateraal een strookje bestaan, dat zich in 

 caudale richting vergroot. Bij toto-praeparaten kan men tot deze 

 vergrooting wegens de nauwe aansluiting aan het Meckel's kraak- 

 been moeilijk anders besluiten dan uit een vergelijking van 

 verschillende stadiën, doch in doorsneden ziet men overduidelijk 

 èn aan de donkerblauwe kleur èn aan de kleine cellen, dat in het 

 caudale gedeelte een sterke vermenigvuldiging dezer laatste opge- 

 treden is — voor zoover ik kan beoordeelen, door deeling der 

 oorspronkelijke. Langzamerhand vergroeit het zooeven genoemde 

 strookje met het inmiddels tot een rechten staaf zich omvormend 

 en een overlangschen stand aannemend Meckel's kraakbeen, doch de 

 verbindingsgrens is nog na de metamorphose zichtbaar, zoo bv. 

 nog bij jonge kikkertjes van 19 mM. Volgens Gaupp is dit zelfs 

 nog het geval bij een volwassen Rana ; niet, dat er dan nog een 

 spoor van de vergroeiing zou zijn overgebleven, maar de pars m e n- 

 talis van het dentale laat dit duidelijk erkennen: „Das vorderste 

 Stück des Meckel'schen Knor pels, das von der Pars mentalis 

 des Dentale umschlossen wird, ist im Larvenzustande des Frosches 



