i68 



Gaupp. Evenals vele andere kenmerken zal ook dit wel een 

 gevolg zijn van den krachtiger bouw van Rana esculenta. 



Gedurende en na de metamorphose. 



Terwijl het hyobranchiaalskelet, hetzij van Rana, hetzij van 

 andere Anura in zijn ontwikkeling en vooral in zijn volkomen 

 vorm herhaaldelijk onderzocht werd, is dit met de metamorphose 

 ervan in veel mindere mate het geval. Het eenige onderzoek, dat 

 vertrouwen verdient, is dat van Gaupp, ofschoon ook oudere 

 onderzoekers zooals Cu vier in hoofdzaak juist gezien hebben. 



De veranderingen beginnen met de commissurae terminales ; het 

 eerst verdwijnen de dorsale uitwassen, nu eens wanneer één voorpoot 

 vrij is, dan als beide nog ingesloten zijn. Bijna tegelijkertijd wordt 

 de verbinding der ceratobranchialia met de hypobranchiaalplaat 

 verbroken ; een weinig later tast de verandering ook de uitwassen 

 van den buitenrand van het ceratobranchiale I en de commis- 

 surae zelf aan. De vorm der deelen blijft nog eenigen tijd 

 bewaard ; ze zien er dan min of meer glasachtig uit en hier en 

 daar bespeurt men nog een blauwe cel ; maar ook als de kleur 

 geheel weg is, kan men toch nog een poos de cellen zelf herkennen 

 aan den sterker lichtbrekenden wand. Terwijl zoo de ceratobran- 

 chialia aan twee kanten tegelijk gereduceerd worden en het midden 

 derhalve het laatste onzichtbaar wordt — soms van het eerste, 

 soms van het derde ceratobranchiale, een vaste regel schijnt hier- 

 voor niet te bestaan — en ook de processus van het hyale ver- 

 dwijnen, zien we op verschillende punten veranderingen van geheel 

 anderen aard optreden. Vooreerst aan de hypobranchiaalplaat. 

 Tijdens het volle larveleven was zij niet alleen verdikt langs den 

 voorrand, maar ook, hoewel in mindere mate, langs den middelnaad, 

 zoodat deze zelf in een gleuf gelegen was ; het dunnere latero- 

 caudale gedeelte viel steeds op door zijn lichtere kleur (fig. 23 en 24). 

 Dit verschil wordt thans nog sterker, want omdat het geresorbeerd 

 zal worden, wordt dit verdwijnende deel nog lichter, het overblijvende 

 donkerder. Het laatste is een gevolg hiervan, dat de cellen in de 

 caudale helft van de strook, langs den middelnaad, zich beginnen 

 te deelen, zoodat hun aantal grooter wordt, de doorschijnendheid 

 dus minder. Aan de punt, waar vroeger het ceratobranchiale IV 

 en het spiculum IV verbonden waren, treedt een nieuw groeipunt 

 van cellen op, dat zich in latero-caudale richting uitbreidt. De aldus 



