196 



processus are new formations, as in Rana" (1898, bl. 11) (zie 

 ook bl. 185). 



De plaats van het eerste optreden van het paracopulaire kraak- 

 been bevindt zich volgens R i d e w o o d aan den voorrand der 

 hypobranchiaalplaat ; dit behoeft een nieuwe bevestiging. 



Voldoende, geloof ik, is aangetoond, welk vertrouwen geschonken 

 kan worden aan de onderzoekingen van Ridewood en aan de 

 methode, waaraan we deze te danken hebben. Terecht mogen we 

 met een kleine wijziging op hem zelf toepassen, hetgeen hij van 

 Parker getuigde: „It is evident, therefore, that no great weight 

 can be attached to the observations of R i d e w o o d's" ( 1 898, bl. 482). 



V. WERVELKOLOM DER URODELA. 



Toen ik de beschrijving van het chondrocranium begon, had ik 

 het voornemen mijn bevindingen over de ontwikkeling der kraak- 

 beenige wervelkolom even uitvoerig weer te geven. Met het oog 

 hierop werden eenige figuren tegelijk met de overige gelithogra- 

 pheerd. Door gebrek aan tijd zie ik mij echter genoodzaakt, dit 

 plan grootendeels te beperken tot een beschrijving, in zoover die 

 voor het begrip der afbeeldingen noodig is. 



Zooals van zelf spreekt, moet ook een breeder opgevat litteratuur- 

 overzicht achterwege blijven ; slechts hier en daar er op ingaande, 

 zal ik in hoofdzaak Schauinsland volgen (1905, bl. 487 en vlg). 



WERVELBOOG. 



Verschil in de ontwikkeling heb ik bij de onderzochte Urodela 

 niet kunnen ontdekken, zoodat wat van Molge gezegd wordt, ook 

 geldt voor Siredon en vooral voor Necturus. 



De bogen treden zeer spoedig op; bij een larve van 11,5 mM. 

 reiken de eerste twee reeds bijna even hoog als de dorsale zijde van 

 het ruggemerg en is ook de derde voor een groot deel kraakbeenig 

 (zie voor de eerste twee fig. 2 en 3). Van een paar andere zijn nog 

 pas eenige kraakbeencellen zichtbaar aan de basis, die boven late- 

 raal tegen de chorda ligt en in den beginne ongeveer zuiver rond is, 



