114 



Q-Q, 



T—T^ 

 T 



■Q 



Zasad ćemo samo po Ostwaldu taj zakon kvalitativna 

 predočiti na slijedeći način: Imamo pred sobom sliku 3. 

 Tu su Tj i T, obje temperature između kojih stroj radi ; 

 ona toplina, što je pretvorena u radnju, prikazana je povr- 

 šinom 7, T^ To T.2, a cjelokupna količina 

 topline površinom T^ T^ O O. još nešto 

 se može iz te slike razabrati. Clau- 

 sius je kod svojih matematičkih pro- 

 matranja idealnih revezibilnih 

 kružnih procesa opazio, da mu 

 izlazi u takvim slučajevima kvocijent iz- 

 među totalne količine topline (Q) i apso- 

 lutne temperature (T) kao konstanta. Taj 



Q 



kvocijent y- nazvao je Clausius entro- 

 pijom (Entropie). Naša slika, koja nam 

 prikazuje idealan slučaj obrtljivog kružnog 

 procesa, pokazuje ujedno, da su dužine 

 T^ 7\ i T.2 T. veličine, koje odgovaraju en- 

 tropiji, pa se zato iz te slike razabire, da 

 je u takovom slučaju idealnog obrtljivog kružnog 

 procesa promjena entropije jednaka ništici. Jer pro- 

 mjena entropije T^ T^ kod više temperature T,, jednaka je pro- 

 tivnoj promjeni entropije kod T, t. j. T^ 7, = Tg T,. Ili ako sa 

 5 označimo entropiju : 



Slika 3. 



A5 







Kod toga treba imati osobito to na pameti, da se pri- 

 kazani zakon odnosi u spomenutoj formi na idealn i rever- 

 zibilni kružni proces. Svi faktični ili realni ili prirodni 

 procesi ukoliko su i kružni procesi nijesu reverzibilni, ko- 

 liko to dosadanje iskustvo govori; perpetuum mobile nije još 

 do danas pošlo za rukom konstruirati. 



Baš zato nije entropija kod prirodnih procesa nepromjen- 

 ljiva ili konstantna veličina, nego se mijenja, ali uvijek u jednom 

 stalnom smjeru — naime: ona može samo porasti, a nikad 



