230 



latentna toplina taljenja za 1 gr. krutog otapala, to će 

 spomenuta količina otapala uzeti u sebe — ^ kalorija topline. 



Sad se rastaljeno otapalo stavi pomoću polupropusne mem- 

 brane u doticaj s otopinom i to tako, da se ne poremeti ravno- 

 težje između njih t. j. da se otopina nalazi pod pritiskom, koji 

 je jednak osmotičkom tlaku P. Dok se čep uzdiže uz ovaj stalan 

 osmotički tlak, prelazi otapalo kroz semipermeabilnu membranu 

 i pomiješa se reverzibilno s otopinom, kod čega ostane kon- 

 centracija kao i prije nepromijenjena. Radnja, obavljena pritiskom 

 na čep, jednaka je produktu između stalnog osmotičkog tlaka i 

 voluma, koji sadržava jedan grammolekul otopljenog tijela, naime 

 jednaka je P. v ; a ta je radnja po teoriji osmotičkog tlaka 

 jednaku: R. T, odnosno 2 T. 



Sistem se u svrhu, da se kružni proces završi, nakon 

 izmiješanja otapala s otopinom ohladi na početnu temperaturu 

 T—dT. Ako je otopina dovoljno razređena, to je i c/ 7 ili de- 

 presija ledišta sasma malena, pa se zato može smatrati 

 toplina, što se potroši za ugrijanje i ohlađenje sistema u tako 

 malenom temperaturnom intervalu tolikom, da iščezava spram 



konačne količine topline • q, što se absorbira kod taljenja 



krutog otapala. 



Kod reverzibilnog kružnog procesa bila je dakle kod više 



temperature T absorbirana količina fopline • q, od koje je 



u radnju pretvorena količina — ™ • • (/. Jedina pak ra- 

 dnja, koja je obavljena, je osmotička radnja, jer se izvanja radnja, 

 koja potječe od promjene voluma kod taljenja i smrzavanja 

 može zanemariti poradi malenog svog iznosa. Imademo dakle 

 da je 



dT w ^™ .,. 



~^f^- q =^ 2T ili 



,™ 2r n 



q W 



Razabire se dakle, da je depresija ledišta proporcionalna 

 koncetraciji, pa ako uzmemo takovu koncentraciju, da je /2=/, 

 a W^IOO, t. j. da je jedan grammolekul otopljen u 100 gr. 

 otapala, onda je t. zv. molekularna depresija ledišta 



