117] 103 



tok i dinamiku životnih pojava. Ushtijemo li prodrijeti u dina- 

 miku životnih pojava, naići ćemo odmah na pojam regulacije, 

 koji i ako nije tako star ali po svojoj važnosti i po opće- 

 nitosti kao da će obuhvatiti sve ostale pojave biologijske. 



Već je Spencer govorio o adjustiranju unutrašnjih pri- 

 lika u organizmu spoljašnjim, vanjskim. 



Nezavisno od njega postavio je Roux 1881. samoregula- 

 ciju u izvršivanju svih funkcija (Betriebs- und Gestaltungsfunk- 

 tionen) kao općenito karakteristično svojstvo živih bića i po- 

 kazao je, da je ta postavka nužna. Roux naglasuje u svom 

 radu, da se samoregulacije živog bića imadu shvatiti kao re- 

 gulacije fizikalno-kemijskog sistema a ne izraz kakvog nepo- 

 znatog agensa. 



Driesch koji se dalje bavio mnogo regulacijama, defi- 

 niše taj pojam ovako ; 



Regulacija je proces u živom organizmu ili promjena ka- 

 kvog procesa, kojim ili kojom se ma kakvo poremećenje pre- 

 đašnjeg normalnog stanja potpuno ili djelomice, direktno ili 

 indirektno kompensira i time normalno stanje ili bar približno 

 normalno, opet uspostavlja. 



Mi ne ćemo shvatiti regulaciju u ovom uskom značenju. 

 Pod regulacijom ćemo razumjeti sve procese ili pojave mor- 

 fologijske, fiziologijske ili biologijske, koji doprinose pri pro- 

 mjenama unutrašnjim ili spoljašnim, da se organizam kao bio- 

 logijski sistem održi ili time što održi normu, dakle morfologijsku 

 jedinstvo ili time, što promijeni u nekoliko normu ali ne pre- 

 staje biti biologijskim sistemom. 



Prema tome shvatanju mi ćemo podijeliti regulacije u če- 

 tiri vrste: 



1. u formativnu, 2. u endogenu, 3. u eksogenu i 4. u bio- 

 logijsku regulaciju. 



Pod formativnom regulacijom razumjevamo sve 

 one pojave, koje poslije poremećaja oblika, forme organske idu 

 za tim, da se norma nanovo postigne. 



U ovu vrstu pojava idu svi regeneracioni procesi i em- 

 briogentski eksperimenti s jajima, blastulama, gastrulama, s ra- 

 zvijenim embrionima, dalje neki u metamorfozi i prilikom trans- 

 plantacionih pokusa. 



