U On 
den de spitsen der takken met de nog onontwikkelde bladeren 
met water afgekookt, zonder er zout bij te voegen, en dit gege- 
ten bij vergiftiging; van de bladeren worden matten of geldzak- 
ken gemaakt. Omtrent de Pandanussoorten in het algemeen geeft 
Endliecher aan:” de vruchten zijn eetbaar, sommige eenigzins 
aromatisch, onrijp zijnde houdt men dezelve voor stondendrijvend. 
Het kiemwit is amandelachtig. Het matig zamentrekkende sap 
der bladeren wordt bij diarrhoe en dijsenterie toegediend. De 
bloemkolven zijn zeer welriekend, de jongere met melk afgekookt 
behooren tot de liefdeopwekkende dranken der Indische vol- 
keren. Verschillend is het huishoudelijk gebruik der bloemkol- 
ven en bladeren.” 
95. Bor. Nu. — Pandanus inermis. Rwdt. 
INL. BEN. — De plant heet Pandan M. & J, de bloemen Poc- 
dak S. & M. 
GR. PL. — Java. 
GeBr, — Van de bladeren maakt men fijn vlechtwerk, als si- 
garenkokers, enz: de welriekende bloemen bezigt men als sieraad 
en om hunne lekkere geur. 
96. Bor. Na. — Pandanus latifolius Rmph. 
INL. BEN. — Pandan rampeh gedeh S; Pandan wangie & P: 
bebaauw Ms; Keker noni Amb. 
GR. PL. — Arabie, Oost Indie en op bijna alle deze eilanden. 
GesBr. — De bladeren, welke versch zijnde weinig reuk ver- 
spreiden, worden fijn gesneden zeer sterk riekend, en zoo- 
danig met bloemen vermengd tusschen de kleederen gelegd of 
in het haar gedragen. Rumphius geeft ook aan, men dezelve bij 
de rijst zoude kooken, om deze eenen aangenamen geur mede 
te deelen, en dat men uit dezelve eene olie vervaardigt. Gei- 
ger vermeldt dat de onrijpe vruchten dezer plant, welke vroe- 
ger P. odoratissimus genoemd werd, als emmenagogum zoude 
kunnen dienen. 
97. Bor. Na. — Pandanus samak Hsskl. 
INL. BEN. — Pandan samak S; Pandan tikar M; Pandan orang 
on P. rie J. 
Gr. Pr. — Op Java lanes de stranden. 
GeBr. — Van de bladeren vlecht men, nadat zij aan stukken 
