zn B 
den naam van dawon koentoet gegeven heeft. Niettegenstaande 
dit echter eet hij dezelve gaarne bij zijne rijst, en dient hij de fijn- 
gewrevene bladeren of wel het sap der stengels bij buikpijn door 
flatulentia veroorzaakt met goed gevolg toe, zoo uit als inwen- 
dig genomen. Volgens Lindleij bezigt men de bladeren in ge- 
neeskrachtige baden en. worden zij in aftreksel inwendig toege- 
diend bij retentio urinae en koortsen. De wortel bezit braak- 
wekkende eigenschappen. 
182. Bor. NM. — Morinda citrifolia L. 
INL. BEN. — Tjangkoedoe S; Mangkoedoe en Mangkoedoe da- 
won bezaar M; Menkoedoe Bd; Baija Mak; op Java heeten de 
onrijpe vruchten Pentis, de rijpe Patjeé. 
GR. PL. — Malabar, Pegu, 0. IL. Archipel, hier dikwijls in tuinen. 
GeBr. — De schil der wortels, volgens eenigen ook de blade- 
ren, dient tot roode verfstof; zij wordt tot dit einde afgewas- 
schen, gedroogd, fijngestampt en vermengd met sossabast (Leio- 
carpus fruticosus Bl.) Met kalk fijngewreven wordt zij bij paar- 
den op wonden gelegd, welke ontstaan zijn door het schuren der 
zadels. De jonge bladen worden raauw en gekookt bij de rijst 
gegeten; zij zouden ook werkzaam zijn bij diarrhoeae en kolijk- 
pijnen, daartegen uit- en inwendig worden aangewend, en won- 
den spoedig heelen. De vruchten, van welke Blanco vermeldt, dat 
zij oud zijnde eenen zoo slechten reuk verpreiden, dat zelfs geen 
dier ze eten wil, worden zoo rijp als onrijp door de inlanders 
gegeten, zij zijn zuurachtig. Volgens Rumphius drinkt men de- 
ze, door een’ doek uitgeperst en met een weinig kalk ge- 
mengd, bij dijsurie, en zouden zij met azijn fijngewreven en ge- 
dronken of wel raauw uit de hand gegeten opzwellingen der 
milt genezen. Bontius geeft aan, dat zij gebruikt worden bij 
dijsenterie, cholera, phthisis, pleuritis, haemoptoëö enz. Ein- 
delijk geven de Javanen nog de vrucht met eenig keukenzout te 
eten aan aamborstigen en bezigen zij haar tot het reinigen van 
hun hoofdhaar. (1) 
(1) De te vroeg aan de wetenschap ontvallene pharmaceutder 3 kl. Van Heij- 
ningen heeft in 1851 uit deze plant getrokken eene groene kleurstof; zijn overlij- 
den was oorzaak dat die gewigtige ontdekking tot dus ver geene volledige resultaten 
heeft opgeleverd, W. 
deter aars Ma rde 
