75 
ontbreken zooals bij de mangistan en de papaja, men spreekt in 
dit geval van zittende stempels. 
Bij de papaja gaan de stempels verloren tijdens de verdere 
ontwikkeling van het vruchtbeginsel tot vrucht, bij de mangistan 
blijven zij en zijn aan de rijpe vrucht nog terug te vinden. De 
stempels zijn soms zeer groot, pluimvormig zooals bij de 
grassen, in vele andere gevallen echter zeer klein. 
Op een doorsnede door het vruchtbeginsel ziet men de zaad- 
lijsten waaraan de eitjes vastgehecht zijn. Meestal ontstaan 
de eitjes aan de randen der vruchtbladen en het hangt dan bij 
een meerbladig vruchtbeginsel af van de wijze waarop 
deze met elkander vergroeid zijn, of de zaadlijsten wandstandig 
zijn of asstandig. 
Van het aantal eitjes die er in het vruchtbeginsel voorkomen, 
ontwikkelen er zich soms slechts enkele tot zaden. Bij den klapper 
bijv. bestaat de stamper uit drie vruchtbladen en het vruchtbe- 
ginsel bevat drie eitjes, maar van deze drie eitjes ontwikkelt er 
zich slechts één tot een zaad. Bij de salak daarentegen ontwikkelen 
gewoonlijk alle drie eitjes zich tot zaden. 
Het vruchtbeginsel dat uit meer dan één vruchtblad is ge- 
vormd kan éénhokkig zijn of meerhokkig al naarmate 
de wijze waarop de vruchtbladen met elkander vergroeid zijn. In 
sommige gevallen verandert dit aantal hokjes tijdens de ont- 
wikkeling van de vrucht. Het kan afnemen zooals bijv. bij den 
kruidnagel waar het vruchtbeginsel tweehokkig is en talrijke 
eitjes bevat, maar de vrucht éénhokkig en éénzadig. Het kan ook 
toenemen zooals bij de waroe, doordat er zich valsche tus- 
schenschotten vormen, die niet door vouwing van de 
vruchtbladen zijn ontstaan maar door uitgroeiung tijdens de ont- 
wikkeling van de vrucht. 
De eitjes zijn met de zaadlijsten verbonden door de nave l- 
streng, de plaats waar de navelstreng aan het eitje 1s bevestigd, 
de navel, is aan het rijpe zaad nog terug te vinden. 
De vrucht en het zaad. 
Uit het vruchtbeginsel of uit de vruchtbeginsels ontwikkelt 
zich de vrucht, de wand van het vruchtbeginsel verandert hierbij 
in een harden of vleezigen vruchtwand. Gewoonlijk zijn de 
