83 
op de een of andere wijze hier of daar heen te worden gebracht, 
waar het kan ontkiemen wanneer de omstandigheden daarvoor 
gunstig zijn. Soms kan het zaad niet dadelijk kiemen nadat het 
van de moederplant heeft losgelaten, maar moet eerst narijpen. 
De meeste zaden zijn zeer goed bestand tegen allerlei schadelijke 
invloeden en kunnen, mits goed droog bewaard, zoodat zij niet 
schimmelen, eenige jaren bewaard worden zonder hun kiemver- 
mogen te verliezen. Hierop maken echter eenige groote zaden 
met een dunne zaadhuid een uitzondering, zooals die van de 
mangistan, doekoe, ramboetan, doerian en dergelijke meer. 
De zaadhuid is soms dik en houtig, in andere gevallen dun en 
vliezig of leerachtig; gewoonlijk bestaat de zaadhuid uit verschil- 
lende lagen, soms kan men er onder het mieroskoop vijf lagen 
aan onderscheiden. In sommige gevallen verslijmt de buitenste 
laag van de zaadhuid wanneer deze met water in aanraking 
komt, de zaden van de papaja leveren hier een voorbeeld van op. 
Soms groeit de binnenste laag van de zaadhuid met plooien 
naar binnen, het zaad ziet er dan op doorsnede gemarmerd uit 
zooals dit bij de notemuskaat, de pinang, den zuurzak en de 
sirikaja het geval is. 
In vele gevallen komen aan de zaden haren of vleugels voor, 
die van beteekenis zijn voor een verspreiding door den wind. 
Soms is het zaad geheel of gedeeltelijk ingesloten in een zaad- 
mantel of zaadrok, voorbeelden hiervan hebben wij al verscheidene 
genoemd. 
