129 
helmknoppen boven in de bloemkroonbuis zitten en de twee 
stempels lager dan de helmknoppen, bij andere boomen zitten 
de stempels hoog en de helmknoppen laag. Men noemt den eenen 
bloemvorm kortstijlig, fig. 151, 3, den anderen langstijlig fig. 151, 4. 
Dit verschijnsel dat zich behalve bij vele familieleden van de kina 
en koffie ook bij sommige andere planten voordoet, noemt men 
dimorphie. Wanneer een insekt door elkander heen kort- en 
langstijlige bloemen bezoekt zal het onwillekeurig de stempels 
van de kortstijlige bloemen bestuiven met stuifmeel wt de lang- 
stijlige en omgekeerd de 
stempels van de langstijlige 
met stuifmeel wit de kort- 
stijlige. 
Aanvankelijk heeft men 
op Java allerlei kinasoor- 
ten gekweekt, tegenwoordig 
plant men bijna uitsluitend 
twee soorten, Cinchona suc- 
cirubra en Cinchona Led- 
geriana. De eerste 1s veel 
forscher, heeft veel grootere 
en ook naar verhouding veel 
breedere bladeren en is ook 
veel sterker dan de tweede; 
deze bevat echter in den bast 
veel meer kinine. Daarom 
wordt zeer vaak de C. Led- Fig. 152. Klimhaken van Uncaria ovalifolia. 
4 d Jen Top van een jong takje waarvan de haken 
gervana op de C. succirubra nog niet gepakt hebben en stuk van een 
geënt. ouder takje, waarvan één haak heeft gepakt. 
De Rubiaceeën waartoe 
koffie en kina behooren, vormen een der grootste families van 
het plantenrijk, er behooren ruim vier duizend soorten toe die 
meerendeels over de tropische zóne verspreid zijn. Het zijn 
boomen, heesters of kruiden, vele klimmend, nooit gestekeld, de 
takken echter soms doorn- of haakvormig ontwikkeld. De bladeren 
zijn enkelvoudig, meestal gaafrandig, gewoonlijk tegenoverstaand 
met de eigenaardige steunblaadjes zooals wij bij de kina be- 
spraken. Soms, maar hoofdzakelijk bij soorten uit de gematigde 
luchtstreken, hebben de steunblaadjes denzelfden vorm als de gewone 
bladeren en krijgt men zoodoende schijnbaar kransen van vier, 
Beknopt Leerboek Plantkunde. 9 
