147 
In het algemeen kan verspreiding van zaden en vruchten op 
zeer verschillende wijze plaats vinden. De meeste planten brengen 
een groot aantal zaden voort, wanneer deze alle in de onmiddel- 
lijke nabijheid van de moederplant terecht kwamen, zouden de 
jonge kiemplantjes elkander verdringen en zoo dicht opeen en 
zoo dicht bij de moederplant staan dat er geen enkele goed kon 
opgroeien; tengevolge van de verspreiding der zaden en vruchten 
is er meer kans dat sommige ervan onder gunstige omstandig: 
heden komen voor verdere ontwikkeling. 
Vele droge vruchten springen met meer of minder kracht 
open en slingeren daarbij de zaden weg; bij het uitdrogen worden 
de kleppen, tengevolge van het ongelijkmatige krimpen van de 
verschillende lagen waaruit de vruchtwand bestaat, als een boog 
of stalen veer gespannen en zij springen dan plotseling los bij 
het opensplijten. De djarak en de meeste familieleden van deze 
leveren hier voorbeelden van op. In sommige andere gevallen 
springen de rijpe vruchten open tengevolge van bevochtiging of 
bij aanraking zooals bij de balsamienen en de pletekan; ook in 
dit geval zijn de kleppen van den vruchtwand gespannen en springen 
als een veer los, maar de spanning is nu een gevolg van onge- 
lijkmatigen groei en wateropzuiging van de verschillende lagen 
waaruit de vruchtwand bestaat. 
Voor een verspreiding van vruchten en zaden tot op grootere 
afstanden komen vooral in aanmerking het water, de wind, 
de dieren en de mensch. 
Wat het water betreft hebben wij al verscheidene voorbeelden 
besproken, zoowel bij zoetwaterplanten: zooals de lotos en de 
waterlelie als bij vele strandplanten komt deze wijze van ver- 
spreiding voor. 
Van een verspreiding van vruchten en zaden door den wind 
hebben wij ook al voorbeelden gehad, Clematis, orchideeën, de 
Typha, fig. 89 en fig. 90, sommige grassen zooals de alang alang, 
de kina en de spwutjesboom. Ook de kapokzaden: kunnen door 
den wind een eind worden medegenomen. Vooral wanneer er 
vruchtpluis ef zaadpluis voorkomt of een vleugel en wanneer de 
vruchten of zaden zeer klein zijn, kan de verspreiding door den 
wind tot op zeer verren afstand plaats vinden. Drie jaar na de 
uitbarsting van Krakatau groeiden er op dit eiland al weer elf 
verschillende varens en zes verschillende zaadplanten waarvan de 
vruchten of zaden er ongetwijfeld door den wind over een afstand 
