159 
opzichten. Alle deelen van de Cycas bevatten veel gom, de bladeren 
hebben geen bladscheeden, zijn reeds in aanleg samengesteld en 
zijn in knoptoestand, evenals die der varens, opgerold. De plant 
is tweehuizig, aan de mannelijke boomen die zeldzaam voorkomen, 
vindt men af en toe zeer groote, op een reusachtigen dennekegel 
gelijkende bloemen, die uit een zeer groot aantal schubvormuge, 
in een stekelige punt eindigende stuifmeelbladen bestaan. Deze 
bloemen ontstaan uit den eindknop; als de bloem uitgebloeid is 
groeit de stam verder door middel van een zijknop die zich in de 
plaats van den vroegeren eindknop dringt. De vrouwelijke bloem 
ontstaat aan den top van den stam van de vrouwelijke boomen 
en bestaat uit een aantal met lichtbruine wol bedekte, dikke, 
schubvormige vruchtbladen die aan den rand eenige eitjes dragen. 
Na de bestuiving, die door den wind geschiedt, ontwikkelen deze 
eitjes zich tot zaden. Opmerkelijk zijn bij Cycas nog de talrijke 
spruiten die bij oude boomen aan den voet van den stam ontstaan 
en de eigenaardige, doordringende lucht, die de mannelijke bloemen 
verspreiden. 
Behalve de gewone Cycas Rwmphii die men miet zelden in 
het wild en zeer vaak gekweekt tegenkomt, vindt men ook nog 
wel eens een kleimere soort, Cycas revoluta. 
In vroeger tijden voordat er bedektzadige planten bestonden 
kwamen er talrijke soorten van Cycadeeën op de wereld voor, 
zooals uit de fossiele overblijfselen blijkt. Tegenwoordig leven 
er nog slechts weinige soorten van deze familie, behalve het over 
Zuid-Oost Azië en Australië verspreide geslacht Cycas komen er 
nog enkele, tot andere geslachten behoorende soorten in de 
tropische en subtropische streken van Australië, Afrika en Amerika 
voor. Het zijn allen tweehuizige, houtige gewassen met gomgangen, 
met een miet of weinig vertakten stam en een kroon van groote, 
geveerde of veerdeelige, leerachtige bladeren. 
Tot een tweede onderafdeeling der naaktzadige planten behoort 
een van onze bekende Indische boomen, de malindjoe of manin- 
djau, Gnetum gnemon, met tegenoverstaande, ovale, veernervige 
tevens netnervige bladeren en kleine aarvormige bloeiwijzen 
waaraan de bloempjes in kransen staan. De mannelijke bloempjes 
hebben één of meer meeldraden, de vrouwelijke één eitje. Het 
zaad gelijkt, doordat de buitenste laag van de zaadhuid hard of 
vleezig wordt, op een dopvrucht of op een steenvrucht. De zaden 
van Gnetum gnemon vormen een bekende toespijs bij de rijsttafel. 
