162 
sporen weg. Dat deze dan door den wind gemakkelijk overal heen 
verwaaid kunnen worden, is duidelijk genoeg. 
Wanneer een dergelijke spoor, zooals er aan één chevelureblad 
ettelijke honderd duizenden worden voortgebracht, op een geschikte, 
vochtige, niet al te duistere plaats terecht komt, kiemt zij en er 
ontstaat een zeer klein mosachtig plantje, een voorkiem of 
prothallium. Aan zulk een voorkiem ontstaan mannelijke 
en vrouwelijke geslachtsorganen, in de vrouwelijke ontstaat een 
eicel, in de mannelijke ontstaan talrijke spermatozoïden. 
Wanneer een spermatozoïd zich met een eicel 
heeft vereenigd, groeit de aldus bevruchte 
eicel uit tot een nieuwe chevelureplant, de 
voorkiem heeft dan haar taak vervuld en 
sterft af. 
Wij hebben bj de chevelures en alle 
andere varens een geslachtswisseling 
tusschen de ongeslachtelijke gene- 
ratie, die wij mm het dagelijksche leven 
als varenplant kennen, en waaraan geen 
geslachtsorganen maar alleen sporen voor- 
komen en de geslachtelĳke gene- 
ratie, die wij in het dagelijksche leven 
Fig. 178. #& 
Sporenzakjes, sporangiën } a 
van een chevelure, onder over het hoofd zien, en alleen bij opmerkzaam 
het microskoop. Een er zoeken als voorkiem vinden en waaraan men 
van is opengesprongen, 5e . es ne 
zooaurt de spbren wa bij mieroskopisch onderzoek mannelijke en 
gekomen zijn. vrouwelijke geslachtsorganen onderscheiden 
kan. 
Men verdeelt de varens in eenige families, talrijke geslachten 
en zeer talrijke soorten. Zij zijn bijna over de geheele wereld 
verspreid maar het talrijkste vindt men ze in zeer vochtige 
tropische en subtropische streken. In onze Indische wouden in 
het gebergte treft men een zeer groote verscheidenheid van 
soorten aan, zoowel epiphytische als grondbewonende, maar ook 
in ‚de laagvlakte komen talrijke soorten voor. Het onderscheid 
tusschen de verschillende families en geslachten berust gedeeltelijk 
op eigenaardigheden der sporangiën die alleen met behulp van 
het miecroskoop kunnen worden nagegaan, gedeeltelijk ook op. 
den vorm en de plaatsing der sor. 
Wij kunnen vermelden: 
le, de familie der mosvarens of Hymenophgyllaceeën. Dit zijn 
