175 
oranje gekleurde vlekken aan de onderzijde der bladeren. Bij 
eenige soorten wordt het aangetaste plantendeel misvormd, bekend 
zijn o.a. de galvormingen, dikke knobbelige uitwassen aan 
de aangetaste plantendeelen en de heksenbezems, die ont- 
staan wanneer aan het aangetaste plantendeel een zeer groot 
aantal zijtakken ontstaan die zich op hun beurt weer sterk 
vertakken. 
Saprophytisch levende sehimmels komen overal voor waar 
het maar vochtig genoeg is en waar de een of andere plant- 
aardige of dierlijke stof aanwezig is, waarin het mycelium zich 
kan ontwikkelen. Zij vermenigvuldigen zich gewoonlijk buiten- 
gewoon snel, zeer vele schimmelplantjes zijn in twee of drie 
dagen tijds volwassen en een dergelijk plantje vormt honderden 
sporen, die alle, wanneer zij maar een gunstige gelegenheid vinden 
voor verdere ontwikkeling, ook weer 
in enkele dagen tot volwassen plantjes 
zijn opgegroeid. 
Nog eenvoudiger van vorm dan de 
schimmels zijn de gistzwammen, 
die zich onder het microskoop ver- 
toonen als bolronde, ovale of lang- 
gerekte blaasjes, waar weer nieuwe Fig. 196. Gistzwam, 
dergelijke blaasjes uitspruiten, zoodat (sterk vergroot). 
er ten slotte een heele verzameling 
van talrijke dergelijke aan elkander verbonden blaasjes of cellen 
ontstaat, fig. 196. 
De kleinste en eenvoudigste zwammen zijn de bakteriën, som- 
mige soorten hebben slechts een middellijn van een duizendste 
millimeter. Zij komen overal in de natuur voor en kunnen zich, 
wanneer de levensvoorwaarden gunstig voor hen zijn, buitenge- 
woon snel vermenigvuldigen. Deze vermenigvuldiging geschiedt 
altijd door deeling in tweeën, de bakterie groeit namelijk, ver- 
deelt zich in twee helften, deze groeien weer, verdeelen zich weer 
in twee helften, enz., enz. Van af het tijdstip dat een bakterie 
door deeling ontstaat totdat de zoodoende ontstane twee bakteriën 
zich elk weer in tweeën verdeelen, verloopt onder gunstige 
omstandigheden slechts een half uur. In drie uren tijds kan een 
bakterie zoodoende reeds een nakomelingschap van vier en zestig 
stuks hebben, in een etmaal van 64#. 
Onder ongunstige omstandigheden vormen zeer vele bakteriën 
