32 



mata, a smješteni su sa strane na toraksu i na abdomenu. One 

 vode u cijevčice, dužnice, tracheae, koje su razne debljine. Tra- 

 eheae prelaze dalje u trahealne kapilare, koje se po svoj prilici 

 svršavaju u stanicama tijela, a na nekim mjestima su raširene u 

 t. ZV. zračne mjehuriće. 



Odušaka imaju Odoiuita u svem devet pari i lo dva para 

 na toraksu i sedam na zatku. Po Kolben: Einführung in die 

 Kcuniìi'S der Insecieii pag. 501, ali ima toraks Iri pai-a odu- 

 šaka, i Lo prvi par leži na leđima između protoraksa i mesoto- 

 raksa, a drugi i treći sa strane toraksa, a po Hagenu leži drugi 

 par sa strane mezotoraksa nad srednjim parom nogu. I ja se 

 priključujem Kolbeovu mnienju, da prvi par leži između proto- 

 raksa i mezotoraksa; svaki odušak pokriva mala Ijuštica. Drugi 

 par leži između mezotoraksa i metatoraksa sa strane. Prvi par 

 ima oblik duguljastih, nešto svinutih puci, drugi je pak malen, 

 jajolik i dvousnat. Između metatoraksa i abdomena nema stigme. 



Na abdomenu ima sedam pari odušaka na donjoj strani, i 

 to u tankoj kožici, koja pojedine kolute spaja, tako da ih široke 

 hrptene ploče posve pokrivaju, te nijesu iz vana ni vidljive. Prvi 

 i posljednji abdominalni kolut nema odušaka, a prije su ih ab- 

 domenu u opće poricali. 



Od ovih odušaka idu grane u nutarnjost tijela, gdje se sa- 

 kupe sa svake strane u jedno uzdužno glavno stablo, koje pro- 

 lazi kroz čitavo tijelo. Ova dva glavna stabla su u svakom ko- 

 lutu spojena poprečnom granom; koja leži ispod crijeva a nad 

 trbušnim nizom ganglija. Hagen je našao u Aeschna grandis tri 

 para vehkih zračnih kanala (Trachèes artéres), dva dorsalna, dva 

 srednja visceralna i dva donja ventralna; dorsalna leže nepo- 

 sredno nad crijevom te su jača od ostalih, srednja pripadaju 

 crijevima, a donja teku duž stijene abdomena kraj trbušnog niza 

 ganglija. Burmeister (1. c. pag. 189.) tvrdi, da se nalaze dva dor- 

 zalna i dva ventralna stabla, od kojih su prva s pomoću tankih 

 kanalića u savezu s odušcima zatka. 



U blizini odušaka nalazi se veliko mnoštvo trahea, koje 

 svaki dio tijela s dušnicama jako gusto opskrbljuju te se u deblje 

 tracheae skupljaju, koje opet u glavna stabla prelaze. 



Disanje se obavlja raširivanjem i stezanjem zatka; raširi- 

 vanjem se zrak u tijelo uvuče, stezanjem iz njeg istisne. Mno- 

 žina zraka, što ga kukac treba, nije baš osobito velika. U Bur- 



