EEN EPIDEMIE VAN VERGROENINQEN. 47 



Agrostemma Githago, waarvan ik sinds 1888 een ras in cultuur 

 heb. Dit is een soort, die tot vergroening bij uitstek geneigd schijnt. 

 Zij toonde het verschijnsel, behalve in 1893, ook in 1890 en 1892, 

 doch niet in de andere jaren, ook niet in 1894 en 1895. En wel in 

 1890 in elf exemplaren, in de laatste helft van Augustus. Deze 

 planten, zeer laat (20 Juni) gezaaid en dus laat in hare ontwikkeling, 

 waren geheel vergroend, onder vele honderden normale planten. 

 De culturen, die in 1890 op gewonen tijd gezaaid waren, toonden 

 dat jaar geen spoor van vergroening. In 1892 waren slechts een 

 paar exemplaren vergroend. 



Silene nodi flora. In het najaar van 1890 werd deze soort in de 

 omstreken van Amsterdam in vergroenden staat aangetroffen en 

 ontving ik zaad van dezelfde groeiplaats. Ik zaaide dit in 1891 en 

 van dit ras sedert jaarlijks. In September 1892 gaf mijne cultuur 

 iin enkele vergroende plant, in 1891, 1894 en 1895 geen, in 1893 

 het betrekkelijk groote, hierboven genoemde aantal (18 ex). 



Tetragonia expansa. Ofschoon ik van deze plant sedert 1888 een 

 gefascieerd ras met veel zorg kweek, vond ik daarin eerst in October 

 1890 vergroende bloemen, en wel in vrij belangrijk aantal. In 1891 

 keerde het verschijnsel niet terug, doch toen waren mijne planten 

 niet krachtig ontwikkeld. Sedert trof ik regelmatig vergroeningen 

 aan, in October 1892 en in dezelfde maand van 1894, behalve de 

 boven vermelde van 1893. 



Crepis biennis. Op de oorspronkelijke standplaats van mijn 

 gefascieerd ras bij Hilversum stond in 1886 een vergroende plant. 

 In mijne culturen was, behalve in 1893, alleen in 1890 een exemplaar 

 vergroend, en wel een plant met uiterst breeden Stengel. 



Uit deze mededeelingen ziet men, dat vooral het jaar 1890 rijk 

 aan vergroeningen was, het zou wel een kleine voorlooper der epi- 

 demic van 1893 genoemd kunnen worden. Bij drie der vier genoemde 

 soorten verscheen de kwaal bij mij in dat jaar voor het eerst; van 

 de vierde {Silene noctiflora) leerde ik haar eveneens in dat jaar voor 

 het eerst kennen. In 1891 waren er weer geen vergroeningen, in 1892 

 bij drie en in 1894 slechts bij twee der genoemden. 



Voor deze vier soorten zou de vrij geregelde herhaling der mis- 

 vorming sedert 1890 dus eene verklaring door erfelijkheid schijnen 

 tewettigen, ware het niet, dat in 1893 de vergroening aan zoo tal- 

 rijke soorten, geheel onverwacht en gelijktijdig, voor het eerst was 

 opgetreden. Onder deze soorten waren er vele, die ik reeds sedert 

 lange jaren, in rassen met een bepaald doel, in cultuur had, zoodat 

 de stamboom der vergroenende planten goed bekend was. Ik noem 



