OVER HET PERIODISCH OPTREDEN 

 DER ANOMALIEEN OP MONSTREUZE PLANTEN. 



Met plaat I. 



(Avec un rdsume en langue frangaise.) 



Op biz. 66 van dezen band heb ik opmerkzaam gemaakt op de 

 periodiciteit, die de 4-7-schijvige bladeren van Trifoliiim pratense 

 vertoonen, zoodra zij in groot aantal op een zelfde plant of op een 

 zelfden tak voorkomen. De kans op het voortbrengen van vier- en 

 meerschijvige bladeren neemt aan elke loot eerst toe, bereikt dan 

 een maximum, om later weer af te nemen, Wei geschiedt dit toe 

 en afnemen in den regel zeer onregelmatig en komen zoo zuivere 

 voorbeelden als het daar aangehaalde betrekkelijk zeldzaam voor, 

 toch is de regel onmiskenbaar, zoodra men slechts een voldoend 

 aantal gevallen naast elkander plaatst. 



Deze periodiciteit komt mij voor, bij partieele variabiliteit, bij 

 anomalieen en monstrositeiten, van zeer algemeene geldigheid te 

 zijn. Alleen is het meestal niet mogelijk haar waar te nemen, omdat 

 de afwijkingen daartoe te zeldzaam zijn. Het is een der voordeelen 

 van erfelijke rassen van monstreuze planten, dat de anomalieen zoo 

 talrijk zijn, dat zij ons regels laten ontdekken, die anders niet ge- 

 makkelijk te vinden zouden zijn. 



Ik wensch in dit opstel een drietal voorbeelden te beschrijven, 

 die zich aan het geval van de periodiciteit bij Trifolium pratense 

 aansluiten en toch op geheel andere anomalieen betrekking hebben. 

 Ik bedoel den klemdraai van Dipsacus, het aantal der lintbloemen 

 bij Composieten en het voorkomen van bladbekers. Wanneer vier 

 morphologisch zoo verschillende afwijkingen ten opzichte van ons 

 vraagstuk een zelfden regel volgen, dan mag men zeker wel besluiten, 

 dat deze van zeer algemeene strekking is. 



Te meer mag men dit, daar een opmerkzame beschouwing van 

 verschillende cultuur-varieteiten tot dezelfde gevolgtrekkingen leidt. 

 Ik noem als voorbeeld de dubbele bloemen (Clielidonium majus. 

 Begonia tuberosa enz.) en de dubbele hoofdjes van Composieten 

 {Chrysanthemum inodorum en vele andere), wier vulling eene duide- 

 lijke periodiciteit vertoont^). 



i) Over de periodiciteit van internodien en bladeren aan normale 

 takken vergelijke men A. Braun, Die Verjiingung in der Natur, bl. 2T) — 55, 

 75 — 1^, 90 enz. 



