PERIODISCH OPTREDEN DER ANOMALIEEN OP MONSTREUZE PLANTEN. 91 



Dipsacus sylvestris torsus. 



Een aantal verschijnselen wijzen er op, dat de ligging van het 

 gedraaide gedeelte van den hoot'dstengel en ook het voorkomen van 

 locale torsien aan een bepaalden regel gebonden zijn. Ik zal trachten 

 van deze verschijnselen een beknopt overzicht te geven. 



De spiraalvormige bladstand begint, ook op de fraaist gedraaide 

 exemplaren, nooit terstond bij de ontkieming. Gedurende de eerste 

 maanden van hun leven zijn de bladeren in de rosetten kruiselings 

 geplaatst. Eerst in het najaar ziet men ze in spiralen voor den dag 

 koinen. 



Even zoo is het een uiterst gewoon verschijnsel, dat de klemdraai 

 zich niet tot aan het eindhoofdje voortzet, maar daarvan door een 

 of twee, soms door meer knoopen zonder klemdraai gescheiden is. 

 Aan elk dezer knoopen vindt men dan soms een, soms twee, soms 

 drie bladeren. 



Even zoo in de zijtakken van gedraaide exemplaren. Bijna nooit 

 zijn deze over hunne geheele lengte gedraaid. Zij beginnen altijd 

 en eindigen meestal met normalen bladstand en hebben, ergens 

 boven hun midden, een meer of minder sterk ontwikkelden klem- 

 draai. Aan deze staan dikwijls 4-6, somwijlen zelfs meer bladeren 

 in een samenhangende spiraal. 



Beschouwt men niet elken zijtak afzonderlijk, maar de gezamen- 

 lijke zijtakken van een gedraaiden Stengel, dan bespeurt men ook 

 hier zekere regelmaat in de verspreiding der gedraaide en der nor- 

 male zijtakken. De gedraaide bevinden zich op twee plaatsen. Ten 

 eerste in de oksels van wortelbladeren, ten tweede omstreeks het 

 middengedeelte van den stam. De bovenste zijtakken van het ge- 

 draaide gedeelte, meestal ten getale van omstreeks 8-10, zijn zelven 

 ongedraaid, zij zijn te zwak om de monstrositeit te ontwikkelen. 

 Evenzoo de onderste zijtakken van den gedraaiden stam. 



Op de zaaddragers van mijn ras, dat thans zeven generatien telt, 

 heb ik nagenoeg in elke generatie alle ongedraaide zijtakken voor 

 den bloei weggesneden, om alleen zaad van het eindhoofd en van 

 de fraaiste gedraaide zijtakken te winnen. Dit kon des te gemak- 

 kelijker geschieden, omdat de planten toch slechts uit een klein 

 deel hunner bloemknoppen zaden mogen maken, daar de voeding 

 der zaden natuurlijk des te krachtiger is, naarmate er minder zaden 

 op elke plant voortgebracht worden. Bij de bedoelde operatie waren 

 het steeds enkele rosettakken en omstreeks een viertal stengel- 

 takken op het midden van den stam, die gespaard werden. 



