PERIODISCH OPTREDEN DER ANOMALIEEN OP MONSTREUZE PLANTEN. 07 



dikwijls het aantal lintbloemen op dit hoofdje vergeleken met het 

 gemiddeld aantal voor de overige hoofdjes der plant en daarbij ge- 

 vonden, dat het eindhoofdje dikwerf bijzonder bevoorrecht is. 

 Want op planten, die aan lintbloemen rijkerzijn dan het gemiddeldc 

 van het ras, waartoe zij behooren, is dit aantal op de eindbloem in 

 den regel grooter dan het gemiddelde voor de overige hoofdjes der 

 plant. 



De hoofdstengel van Chrysanthemum segetum draagt zijn zij- 

 takken in een dubbele periode; zeer groote vlak aan zijn voet en 

 hooger op zwakkere, in een naar boven eerst toe, dan afnemende 

 reeks, wat de lengte en den graad van vertakking betreft. De sterkste 

 dezer takken dragen zijtakken der derde orde en deze wederom niet 

 zelden takken der vierde en soms ook der vijfde orde. 



Het tijdstip van den bloei der hoofdjes gaat natuurlijk niet pa- 

 rallel met de tak-orde; toch zal men in Juli meest alleen het eind- 

 hoofdje en de takken der tvveede orde zien bloeien, terwijl deze in 

 Augustus of September grootendeels uitgebloeid en door hoofdjes 

 der derde en vierde orde vervangen zijn. 



In het algemeen neemt nu de variabiliteit in den loop van den 

 zomer allengs af, en wel deels zoo, dat bij typische exemplaren de 

 curve erger wordt, deels zoo, dat afwijkende exemplaren allengs 

 geringere afwijkingen gaan vertoonen. 



Mijn onderzoek over deze, naar het mij toeschijnt, zeer belangrijke 

 quaestie is nog geenszins afgeloopen en ik vvensch dan ook hier 

 slechts den uitgesproken regel door enkele voorbeelden toe te lichten. 



Het enger worden dor variatie-curve leerde ik het eerst op de 

 zaaddragers van mijn 13-stralig ras in 1892 kennen. Hun curve 

 vverd op den 10 Augustus van dat jaar bepaald en wisselde toen 

 nog tusschen 11 en 21 randbloemen. Allengs namen deze grenzen 

 af, totdat ten slotte de jongste hoofdjes slechts 13 en 14 straal- 

 bloemen droegen^). 



Evenzoo in het volgend jaar. In Juli bepaalde ik de straalcurve 

 voor de zaaddragers van hetzelfde ras; zij varieerden in 27 hoofdjes 

 tusschen 10 en 19. In Augustus vverd deze telling herhaald en van 

 de 81 hoofdjes hadden er 6 twaalf randbloemen, 65 dertien rand- 

 bloemen en de overige 10 hadden 14 randbloemen. 



Overeenkomstige vvaarnemingen heb ik sedert nagenoeg jaarlijks 

 gedaan. 



i) Eine zweigipflige Variationscurve, Opera V, S. 564 — 566. 



7 



