OTHONNA CRASSIFOLIA. 289 



bladeren kan men hot volumen eveneens op ongeveer het dubbelc 

 stellen. Voegt men daarbij de intensief grocne kleur der openlucht- 

 planten tegenover de bleeke tint der kasplanten, zoo mag men veilig 

 besluiten, dat de productie van organisch voedsel bij de eerste veel 

 aanzienlijker was dan bij de laatste. Dit bleek dan ook steeds ten 

 duidelijkste uit hun veel snelleren groei, d. i. de veel grootere hoeveel- 

 iieid Stengels en bladeren, die zij in 6en zomer voortbracliten. 



Het zou van veel belang zijn te weten, hoe Otiionna crassifolia op 

 hare natuurlijke groeiplaatsen in Zuid-Afrika zich voordoet. Is 

 zij daar nu eens droog en gedrongen en bleek van uiterlijk, en dan 

 weer vochtig, met een rijk loof van lange, donkergroene bladeren? 



Ik vermoed, dat de afhankelijkheid van den bouw onzer plant van 

 de droogte eene adaptie is, geheel overeenkomende met de adaptie 

 der alpenplanten aan het goed verlichte droge klimaat en met die 

 der arctische planten aan de gelijkmatige verlichting in een vochtig 

 klimaat, zooals de onderzoekingen van Bonnier ons die hebben doen 

 kennen. Ik stelde er echter prijs op te weten, of de meer gewone ver- 

 schijnselen van variabiliteit bij Othonna eenig verband met deze 

 adaptieverschijnselen zouden vertoonen. 



Ik koos daartoe de wisseling in het aantal lintbloemen op de 

 hoofdjes. In de laatste dagen van Augustus 1899, op verschillende 

 datums in September en in het begin van October werden telkens 

 alle bloeiende hoofdjes der beide culturen afgeplukt en geteld en dit 

 werd zoo dikwijls herhaald, dat ten slotte voor elke groep meer dan 

 300 hoofdjes onderzocht waren. Van de kleinere cultuur in de kas 

 moest daartoe op 16 dagen, van die in den tuin op 5 dagen eene 

 telling uitgevoerd worden. 



In de tabellen III en IV zijn deze tellingen gegeven, en wel voor 

 elken dag afzonderlijk, om aan te toonen, dat het resultaat van alle 

 dagen zoo goed als juist hetzelfde was. De voorhanden verschillen 

 moeten als toevallige worden beschouwd. 



De uitkomst was dat het aantal lintbloemen per hoofdje bedroeg: 



Med. Min. Max. 



In de kas 12 9 — 14 



In den tuin .... 13 9 — 16 



Dit verschil, hoe klein ook, is, wegens het groot aantal getelde 

 bloemhoofdjes toch van groote beteekenis. De voile gronds-culturen 

 met hun rijk, donkergroen loof hebben meer lintbloemen per hoofdje 

 dan de kas-culturen met hun korte, bleeke en gedrongen bladeren. 

 Het is duidelijk, dat een krachtige voeding het aantal lintbloemen 

 vermeerdert, terwijl een zwakke voeding dit vermindert. 



19 



