290 OTHONNA CRASS I FOLIA. 



Op de vraag, of 12 dan wel 13 het normale cijfervooronze plant is, 

 kan slechts door een onderzoek op de natuurlijke groeiplaatsen een 

 antwoord gegeven worden. Zoolang dit niet geschied is, moeten 

 wij ons tevreden stellen met den algemeenen regel. En volgens de 

 wet van Ludwig zijn bij Composieten de gemiddelde aantallen der 

 lintbloemen cijfers uit de bekende reeks 2, 3, 5, 8, 13, 21, enz. Passen 

 wij dit op ons geval toe, dan zou het cijfer 13 het normale zijn, en 

 de vollegrondscultuur dus normale bloemen voortbrengen, terwijl 

 door de kas-cultuur dit cijfer beneden het normale zou worden 

 gebracht. 



Onafhankelijk van deze beschouwing leert ons het waargenomen 

 feit echter, dat ook de variabiliteit van het aantal lintbloemen door 

 uitwendige omstandigheden beheerscht wordt. Gunstige omstandig- 

 heden vermeerderen dit aantal, ongunstige verminderen het. Op 

 krachtig groeiende culturen neemt het aantal bloemen met 13-16 

 lintbloemen toe, op armelijke culturen daarentegen dat met 9-12 lint- 

 bloemen. 



En hieruit volgt, dat ook elders bij Composieten en in overeen- 

 komstige gevallen (bv. stralen der Umbelliferen) de min of meer 

 gunstige voeding ten minste e^n der factoren is, die het aantal stralen 

 enz. in elk afzonderlijk geval bepalen. Het is hier juist als met de 

 polycephalie van Papaver somniferum^), waar ook het aantal krans- 

 vruchten rechtstreeks van de voeding afhangt, en met de gevallen 

 van fasciatie en torsie, welke monstrositeiten in de monstreuze rassen 

 steeds des te fraaier ontwikkeld zijn, naarmate de onderzochte indi- 

 viduen onder gunstiger omstandigheden zijn opgegroeid^). 



De invloed der voeding op de variabiliteit kan dus als een zeer 

 algemeene worden beschouwd^). 



i) Alimentation et selection, Opera VI, p. i74- 



2) Sur la culture des fasciations des esp^ces annuelles et bisannuelles. 

 Opera VI, p. io6. Ueber die Abhangigkeit der Fasciation von Alter, 

 Opera VI, p. 135. On Biastrepsis in its relation to cultivation, Opera VI, 



p. 153- 



3) Eerst na het voltooien van bovenstaand opstel (Oct. qq) ontving ik 

 de verhandeling van Prof. J. Mac Leod «Over de veranderlijkheid van het 

 aantal randbloemen en het aantal schijfbloemen bij de korenbloem (Cen- 

 taur eaCy anus) », overgedrukt uit de «Handelingen van het derde Vlaamsch 

 Natuur- en Geneeskundig Congress gehouden te Antwerpen op 24 Sep- 

 tember i8gg. In dit hoogst belangrijk onderzoek wordt voor de korenbloem 

 de afhankelijkheid van het aantal bloemen per hoofdje van de voedings- 

 voorwaarden aangetoond. Dit resultaat is geheel overeenkomstig met het. 

 boven behandelde, met dit onderscheid, dat bij de korenbloem de indivi- 



