OVER DE CONTRACTIE VAN WORTELS. 



Sedert Engelmann's onderzoekingen is het algemeen bekend, dat 

 de contractie van spieren op een eigenaardige werkzaamheid van 

 bepaalde vormbestanddeelen, de zoogenoemde spierstaafjes, be- 

 rust, waarbij deze uit de stof waarin zij liggen w^ater opnemen, 

 en zich daardoor verbreeden en verkorten, De opneming van 

 v^ater geschiedt door imbibitie; daarbij w^ordt de spiermassa 

 stijver. Na de contractie verliezen de spierstaafjes het opgenomen 

 water, worden langer en smaller, en de spier herneemt haar vroe- 

 geren vorm. 



De tot nu toe bekende verschijnselen van contractie van plan- 

 ten-organen berusten op een geheel ander beginsel; daarbij toch 

 verliezen de cellen water; vooraf gespannen celwanden contra- 

 heeren zich elastisch en worden slapper. Zoo b. v. in de bladge- 

 wrichten van Mimosa en in de meeldraden der Cynareeen. 



De onderzoekingen van Engelmann deden in mi] den wensch 

 ontstaan een tot nu toe nooit bestudeerd proces van contractie 

 in het plantenrijk, n. 1, de contractie der wortels, nader te leeren 

 kennen, en na te gaan of dit wellicht een grootere overeenkomst 

 met de samentrekking van dierlijke organen vertoont dan de 

 overige contractieverschijnselen van plantendeelen. 



In de volgende regels wensch ik de voornaamste uitkomsten 

 van mijn onderzoek in het kort mede te deelen. 



Vooreerst een enkel woord over het verschijnsel zelf, dat, naar 

 het schijnt, minder algemeen bekend is dan het verdient. 



Het is voor planten van groot belang zoo stevig mogelijk in den 

 grond bevestigd te zijn. Wanneer de grond in het voorjaar tij- 

 dens het kiemen der zaden zeer vochtig en daardoor zeer los is, 

 en dan in den zomer uitdroogt en inkrimpt, zouden de wortels 

 der jonge planten noodzakelijk boven den grond moeten komen. 

 Dit gebeurt niet, integendeel, men ziet den wortelhals gewoonlijk 

 in den zomer en in het najaar dieper in den grond verborgen dan 

 in het voorjaar, De planten kruipen dus, als men het zoo noemen 

 mag, den grond in, en dit kan natuurlijk slechts door een samen- 

 trekking der wortels geschieden. Zulk een samentrekking vindt 

 dan ook werkelijk plaats; ik heb mij daarvan vroeger door recht- 



1 



