4 OVER DE CONTRACTIE VAN WORTELS. 



van turgor; zij wordt opgeheven door alle middelen die den turgor 

 vernietigen. Men ziet dit b. v. daaruit, dat wortels zich bij het ver- 

 welken verlengen, in plaats van zich, gelijk groeiende stengel- 

 deelen, te verkorten. Men kan den turgor door dooden van het 

 protoplasma, of door de inwerking van zoutoplossingen opheffen; 

 in beide gevallen verlengen zich de wortels. In de dwarsrichting 

 krimpen zij daarbij echter in. 



8^ In de levende wortels zijn de celwanden door den turgor 

 der cellen gespannen, en daardoor in de richting der as verkort. 

 Men ziet dit, wanneer men de wortels niet, zooals sub 7, eerst water 

 later opnemen en dan den turgor vernietigt, maar ze terstond van 

 dezen berooft. Zij verlengen en versmallen zich daarbij evenzeer, 

 hoewel natuurlijk in mindere mate. 



9° Wortels, die het vermogen bezitten zich door opneming van 

 water in korten tijd sterk te contraheeren, vertoonen in de natuur 

 in lange tijden blijvende verkorting. Want juist die wortels, aan 

 welker rimpels men de blijvende verkorting het duidelijkst ziet^ 

 contraheeren zich in water het sterkst. Met deze blijvende verkor- 

 ting moet een blijvende toeneming in dikte gepaard gaan. 



10°. Het valt niet te betwijfelen, dat in contractiele wortels de 

 turgor dezelfde rol speelt als in jonge groeiende stengeltoppen. 

 De groeiende cellen worden door haren turgor uitgerekt en wel in 

 overlangsche richting meer dan in de dwarsche; deze uitrekking^ 

 bevordert haren groei. Evenzoo is het met de cellen der contractiele 

 wortels gelegen; deze worden echter in de dwarsche richting het 

 sterkst uitgerekt, en daarbij in overlangsche richting verkort. Het 

 is duidelijk, dat de blijvende verandering bij de wortels, evenals 

 bij de Stengels, door groei veroorzaakt wordt. Dus is de contractie 

 der wortels slechts een bizonder geval van groei. 



W. De contractie door toeneming van den turgor kan slechts 

 door een groot verschil in rekbaarheid der celwanden in verschil- 

 lende richtingen verklaard worden. Want de uitrekkende kracht is 

 natuurlijk in alle richtingen dezelfde. Ongelijke rekbaarheid in ver- 

 schillende richtingen is een zeer algemeen verschijnsel bij plant- 

 aardige celwanden; doch zoover mij bekend is, werd tot nu toe 

 nog nooit een zoo groot verschil aangetroffen, dat door toeneming 

 van den turgor een kleiner worden der cellen in eene richting werd. 

 veroorzaakt. Hiertoe toch moet het verschil in rekbaarheid zoo 

 groot zijn, dat de contractie in eene richting, die het natuurlijk ge- 

 volg is van de uitrekking in de richting loodrecht daarop, door een 

 even groote uitrekkende kracht niet opgeheven kan worden. Dit 



