VAN HET PLANTAARDIG PROTOPLASMA. 301 



het is de bovenbedoelde oplossing van suiker, appelzure zouten 

 enz., die door hare aantrekking tot het water der omgeving de os- 

 motische kracht der eel levert. Het is door het protoplasma en door 

 den celwand als door twee alzijdig volkomen gesloten blazen om- 

 geven. In de allerjongste toestanden der eel is dit celvocht nog niet 

 aanwezig, eerst in den tijd, waarop de snelheid van den groei merk- 

 baar toeneemt, ziet men in het tot nu toe massieve protoplasma 

 hier en daar kleine met vocht gevulde holten ontstaan, wier aantal 

 en wier grootte allengs zoo sterk toenemen, dat Saehs niet geheel 

 ten onrechte zegt, dat het protoplasma daardoor het uiterlijk van 

 schuim verkrijgt. Later neemt de grootte dezer zoogenaamde va- 

 euolen nog steeds toe, doeh haar aantal af; of dit laatste daardoor 

 gesehiedt dat eene de andere verdringt, of dat zij met elkander tot 

 een enkele samensmelten, is moeilijk te beslissen; zeker is het, dat 

 er in de meeste gevallen weldra nog slechts eene enkele vaeuole 

 overblijft, waarin al het voorhanden eelvoeht vereenigd is. 



Een belangrijke vraag is nu, of deze vaeuolen door een eigen 

 wand omgeven zijn, dan wel eenvoudig druppels in het protoplas- 

 ma vormen. Vele onderzoekers meenden het laatste, en besluiten 

 daartoe ten deele uit het feit, dat het hun onmogelijk was een 

 wand waar te nemen, ten deele uit de omstandigheid dat de proto- 

 plasma-stroomen niet zelden lichaampjes met zieh voeren, die te 

 groot zijn om geheel in den stroom bevat te zijn, en die dan ge- 

 deeltelijk in de holte van het eelvoeht uitsteken, en desniettegen- 

 staande door den stroom voortbewogen worden. Of zij eehter toch 

 niet door een fijn laagje protoplasma van dit voeht geseheiden 

 bleven, is een vraag, waarop hunne onderzoekingen geen antwoord 

 gaven. 



Nageli, en later Pfeffer meenden daarentegen, dat de osmotisehe 

 versehijnselen zelve het bestaan van zulk een wand eisehten. Zij 

 knoopten daarbij vast aan de omstandigheid, dat eiwit, onder be- 

 paalde omstandigheden met water in aanraking komende, aan 

 zijne oppervlakte een fijn, en somwijlen bijna onziehtbaar vlies doet 

 neerslaan, en stelden nu het vermoeden op, dat zulk een neerslag- 

 vlies ook op de grens van het protoplasma en de vaeuolen zou 

 moeten ontstaan. Traube's onderzoekingen over de uiterst geringe 

 permeabiliteit van zulke neerslag-vliezen feehenen aan deze be- 

 wering een krachtigen steun te verleenen, toeh vond zij geen alge- 

 meenen bijval, daar zij niet in staat was, de waargenomen ver- 

 sehijnselen te verklaren. Ook gelukte het aan Strasburger niet, zelfs 

 met de beste optisehe hulpmiddelen, zieh van het bestaan van zulk 

 een membraan te overtuigen. 



