304 EEN NIEUW ORGAAN 



eel levend is, is het de buitenlaag, die het sterkste gespannen is, de 

 buitenvlakte is glad, en, zoo de protoplast voldoende vrij ligt, kogel- 

 vormig. De celkern puilt dan aan de binnenzijde in het celvocht uit. 

 Zoodra echter nog slechts de wand der vacuole leeft, is het deze, 

 die osmotisch gespannen is, en dus den kogelvorm aanneemt; de 

 celkernen, die tusschen hem en de buitenlaag in lag, puilt nu aan de 

 buitenzijde uit, en stoort den kogelvorm evenmin, als hij dien van 

 de buitenlaag in den beginne deed (b.v. Allium sativum). 



Kiest men cellen met gekleurd celvocht, b.v. die der paarse 

 opperhuid van de onderzijde der bladeren van Tradescantia dis- 

 color; zoo kan men waarnemen, dat in sterk geplasmolyseerde cel- 

 len, wier uitwendig protoplasma en wier kern reeds door eosine 

 g^leurd zijn, de wand der vacuole noch deze, noch de eigen kleur- 

 stof van het celvocht doorlaat; dit laatste blijft langen tijd donker 

 paars gekleurd, terwijl het uitwendig protoplasma dood en rood 

 van kleur is. 



In de beschreven voorbeelden werd de eel volkomen geplasmo- 

 lyseerd en eerst korter of langer tijd daarna begon het sterven. In 

 andere proeven stierf de buitenlaag terstond bij het inwerken der 

 zoutoplossing, en deze gevallen zijn voor de waarneming van den 

 wand der vacuolen nog leerrijker. De stervende buitenlaag toch 

 bleef daarbij gewoonlijk haar wandstandige positie innemen, en 

 ook de celkern en de chlorophyl-korrels bleven aan haar vastge- 

 hecht, en dus in de onmiddellijke nabijheid van den celwand. De 

 wand der vacuole bleef echter in leven, isoleerde zich aan alle zij- 

 den van het stervende deel van den protoplast, en contraheerde 

 zich onder den invloed van het wateronttrekkende middel tot een 

 kogel, die nu vrij in de holte der eel lag. Liet ik thans eosine in- 

 werken, zoo kleurden zich het wandstandig protoplasma en de 

 kernen rood; de chlorophyl-korrels werden natuurlijk bruin, doch 

 de vacuole bleef geheel kleurloos, zoowel wat den wand als wat 

 den inhoud betrof. De wand der vacuole liet dus geen eosine door, 

 en hoopte dit ook niet in zich op. 



Dit merkwaardige verschijnsel heb ik o.a. in het parenehym der 

 bladeren van Vallisneria spiralis, in de opperhuid der bladschub- 

 ben van Allium sativum, in de cellen van het vruehtmoes van Ilex 

 Aquifolium in het bladmoes van Pachyphytum bracteatum, en dus 

 in zeer verschillende planten en organen waargenomen. Ik meen, 

 dat men het in alle turgesceerende cellen, ofschoon niet op iederen 

 leeftijd, met het genoemde reagens, of met andere soortgelijke op- 

 lossingen zal kunnen terug vinden. 



