316 OVER looistof-reactiEn van spirogyra nitida. 



streeks 45° C. Heeft men nu vooraf aan de salpeteroplossing een 

 ijzerzout toegevoegd, dat op zich zelf niet of ten minste niet ter- 

 stond doodelijk werkt, dan komt natuurlijk de inhoud der vacuole 

 bij het barsten plotseling met dit reagens in aanraking, en voor of 

 in de barst ziet men den blauwen neerslag van het looizuur ijzer 

 ontstaan. Ontstaat de neerslag voor de barst, zoo ziet men hem als 

 een wolkje van donkerblauwe korrels, die in het midden dicht op- 

 eengehoopt, doch aan den omtrek meer verspreid zijn, Ontstaat 

 de neerslag in de barst zoo schijnt hij de eigenschappen van een 

 colloidaal vlies, een Traube'sche neerslag-membraan te kunnen 

 aannemen, en daardoor de barst te verstoppen. Ten minste ik zag 

 herhaaldelijk, dat eene vacuole, na eenmaai gebarsten te zijn, en 

 in de barst een dikke massa van looizuur ijzer gevormd te hebben, 

 bij verdere verwarming nog eens barstte en nog eens zulk een 

 neerslag gaf (zie Fig, 3). Daarna was zij echter uitgeput. Voor 

 deze proeven gebruikte ik hoofdzakelijk azijnzuur ijzer. 



Door deze waarnemingen acht ik het boven alien twijfel ver- 

 heven, dat in het celvocht van Spirogyra nitida een looistof in op- 

 gelosten toestand aanwezig is. 



Ter verduidelijking van het boven medegedeelde mogen de bij- 

 gevoegde figuren dienen (Fig. 1 — 3). Deze stellen alien cellen van 

 Spirogyra nitida voor, die op verschillende wijzen eerst met een 

 oplossing van 10 pCt. salpeter en daarna met een looistof-reagens 

 behandeld zijn. In Fig. 1 is de bouw der eel nog het minst veran- 

 derd, en daarom het beste te herkennen. Door de sterke salpeter-op- 

 lossing is het protoplasma gedwongen geworden zich overal van 

 den celwand los te maken en in te krimpen, men ziet het als een klei- 

 neren cilinder met gebogen en gerimpelde oppervlakte in de celholte 

 liggen. De chlorophylbanden zijn in deze soort steil, en waren in de 

 afgebeelde eel sterk ontwikkeld; zij liggen nog in de buitenste 

 laag van het gecontraheerde lichaam, en zijn daarin door een don- 

 kerder tint aangegeven, terwijl de zetmeelkorrels, die in kleine 

 groepen hier en daar in deze banden liggen, wit gelaten zijn. Binnen 

 in den gecontraheerden protoplast ziet men twee groote en een 

 aantal kleine bollen. Dit zijn de vacuolen, ontstaan uit de groote 

 vacuole, die oorspronkelijk alle ruimte binnen het wandstandig 

 protoplasma innam, en die nu, door de water-onttrekkende werking 

 van den salpeter, zeer sterk aan volumen verloren en zich daarbij 

 in een aantal blazen gedeeld heeft. Elke blaas vertoont een eigen 

 wand, die een gedeelte is van den oorspronkelijken wand der va- 



