4 DE INVLOED DER TEMPERATUUR OP DE 



evenwijdig met de vezels, de tweede loodrecht daarop en evenwij- 

 dig met de jaarringen en de derde loodrecht op de richting van 

 beiden, waartoe de stukken zoo ver mogelijk van het merg af ge- 

 kozen waren. In alle drie deze richtingen v^erd de snelheid van gelei- 

 ding volgens een methode onderzocht, die voor alle soorten de- 

 zelfde was en dus volkomen vergelijkbare resultaten gaf. In de 

 richting van de met vezels evenwijdige as was de snelheid de groot- 

 ste, en in die van de derde as het kleinste. Getallenwaarden worden 

 niet opgegeven. 



Knoblauch onderzocht de geleidingssnelheid in met de vezels 

 evenwijdige richting en loodrecht daarop, en vond haar even als 

 Tyndall, in de eerste richting grooter dan in de laatste i). Bij com- 

 pact hout was dit verschil kleiner (b, v. Acacia 1,25: 1.) dan bij 

 week (b. v. Populier 1,80: 1.)- 



De absolute geleidings-coefficient van droog hout is, met be- 

 trekking tot die van andere vaste lichamen zeer klein, en die van 

 levend hout is door de aanwezigheid van imbibitie-water nog ge- 

 ringer. Dientengevolge blijven dikke boomstammen bij de lucht- 

 temperatuur steeds achter, wanneer deze verandert. Hun tempera- 

 tuur is lager dan die der lucht als deze warmer wordt, bereikt eerst 

 eenigen tijd na deze haar maximum, en is bij dalende luchttempera- 

 tuur weer hooger2). Het verschil zal des te grooter zijn, naarmate 

 de temperatuursverandering der lucht sneller, en de geleidings- 

 coefficient van het hout kleiner is, en naarmate men een meer naar 

 het midden gelegen gedeelte, of het midden van een dikker stam 

 onderzoekt. In onze streken, waar de luchttemperatuur steeds ver- 

 andert, geldt algemeen de uitspraak van Rameaux 3) „Un arbre 

 n'a pas une temperature, il en a d'innombrables". 



Daar de temperatuur van den grond op eenige diepte steeds van 

 die der lucht verschilt, is er nog een andere reden van verschil tus- 

 schen de temperatuur der lucht en die van den stam. Is de lucht 

 warmer dan de grond, dan zal de warmte van den stam naar den 



1) Hetzelfde bevonden ook De la Rive en A. De CandoUe. < Pogg. 

 Ann. 14. 1828. p. 590. 



2) Becquerel, < Compt. Rend. 47; 48; < Mem. de I'lnst. 32. 1864. 

 Rameaux, < Ann. sc. nat. 19. 1843, p. 5. Krutzsch, < Chemischer Ackersman 

 1858. p. 151 (geexc. in Peters, Jahresbericht I. p. 142); Dezelfde, < Tharander 

 Jahrb. X. 2. F. Ill (gecit. d. Sachs, Handb. d. Experim. Physiol, p. 50), waar 

 de oudere literatuur opgegeven is. 



NB. In die gevallen, waarin ik de oorspronkelijke bronnen niet heb kunnen 

 raadplegen, is altijd opgegeven, aan welk ander werk ik het vermelde citaat 

 ontleend heb. 



3) Rameaux 1. c. p. 29. 



