LEVENSVERSCHIJNSELEN DER PLANTEN. 5 



-wortel geleid worden, en de eerste dus kouder, de laatste warmer 

 zijn dan zijn omgeving. Het omgekeerde zal het geval zijn als de 

 lucht kouder is dan de grond. 



Behalve de warmtegeleiding is er, zoolang de bladen water ver- 

 dampen, nog een andere reden, waardoor wortel en stam dezelfde 

 temperatuur trachten aan te nemen. Het is het opstijgende water, 

 dat de temperatuur, die het in den wortel bezat, aan den stam tracht 

 mede te deelen; dit zal in den zomer dus een verlaging van de tem- 

 peratuur van den stam tengevolge hebben. Deze verkoeling van 

 den stam wordt echter daardoor eenigszins gematigd, dat de be- 

 weging van het water een ontstaan van warmte ten gevolge heeft, 

 evenals dit in het algemeen bij verschijnselen van imbibitie en 

 osmose waargenomen wordt 1). De volgende proef van Rameaux 2) 

 bewijst den invloed van het opstijgende water ten voile: 



In twee even groote Populieren, die dicht naast elkander stonden 

 en door de zon steeds gelijkelijk beschenen werden, werden ther- 

 mometers op eenigen afstand van den beganen grond in boorgaten 

 aan de schaduwzijde bevestigd. Gedurende geruimen tijd hielden 

 de thermometers gelijken gang. Toen echter een der beide boomen 

 gedood was door invoering van geconcentreerd zwavelzuur in 

 boorgaten dicht boven den grond, stond de thermometer in dezen 

 over dag voortdurend hooger dan in den levenden; soms bedroeg 

 liet verschil 8 — lOo. Na eenigen tijd werd de levende boom van 

 zijn bladen beroofd en zoo het opstijgen van het water uiterst ge- 

 ring gemaakt, waana de temperatuur in beiden gelijk werd en dit 

 zoolang de waarnemingen voortgezet werden, bleef. Tevens bewijst 

 deze proef dat de verschillen, door andere onderzoekers in de tem- 

 peratuur van levende en doode boomen gevonden, geheel door den 

 vochtstroom veroorzaakt worden. 



De onderzoekingen van Goppert 3) leeren, dat ook in andere 

 weefsels dan hout (b. v. in den bol van Narcissus, den wortelstok 

 van Cicuta), de temperatuur slechts langzaam gelijk wordt aan die 

 der lucht, als de onderzochte stukken eenigzins groot zijn; en dat 

 dus ook in deze geleidingssnelheid zeer gering is. lets naders hier- 

 omtrent leeren zij niet, daar zij met een ander doel genomen zijn. 



Uitstraling en absorptie van warmtestralen moeten een invloed op 

 de temperatuur der planten hebben. Een thermometer, waarvan de 

 bol door een met roet bedekten cilinder omgeven is, staat in heldere 

 nachten steeds lager dan een gewone thermometer dicht bij den 



1) Schumacher, Die Diffusion 1861. p. 65. 



2) Rameaux 1. c. p. 23. 



3) Goppert, Warme-Entwickelung 1830. p. 168. 



