LEVENSVERSCHIJNSELEN DER PLANTEN. 7 



invoerde. Door vergelijking van twee gelijke plantendeelen, waar- 

 van het eene door dompeling in water van 50o gedood was en die 

 beiden onder gelijke omstandigheden in een met waterdamp.ver- 

 zadigde ruimte stonden, vond hij een temperatuursverschii ten voor- 

 deele der levende plant van meestal Ve — '/io°, hoogstens van %°. 

 Deze eigene warmte werd alleen in krachtig fungeerende deelen 

 waargenomen, dus b. v. niet in houtige takken of tusschen de reeds 

 gevormde bloembladen van een bloemknop. 



Uit het bovenstaande blijkt genoegzaam, dat het tot nu toe on- 

 mogelijk is, de temperatuur van een in het vrije groeiende, of door 

 de zon beschenen plant uit de temperatuur der omgeving af te lei- 

 den 1). Bij proeven, waar de temperatuur der omgeving voor die 

 der plant genomen wordt, tracht men dus den invloed der stralende 

 warmte en de verdamping te elimineeren, en een temperatuursver- 

 schii door slechte warmtegeleiding op te heffen door langzame 

 veranderingen van de temperatuur der omgeving, of door langer 

 verblijf in een omgeving van constante temperatuur. Waar de .aard 

 der proeven de verdamping of het beschijnen door de zon eischt, 

 kunnen tegenwoordig nog slechts vergelijkende proeven geno- 

 men worden, waarbij men zooveel mogelijk behoort zorg te dragen, 

 dat de door deze beide bewerkte fout voor alle proeven eener reeks 

 dezelfde is. 



De invloed der eigene warmte is in verreweg de meeste gevallen 

 zoo klein, dat zij verwaarloosd kan worden. 



II. TEMPERATUURGRENZEN VAN HET PLANTENLEVEN. 



§2. 



Hoogste grens. 



Men heeft gemeend uit de stollingstemperatuur van eiwit de 

 temperatuurgrens van het plantenleven te kunnen afleiden en het 

 is zeker, dat een plant gedood zal worden door een temperatuur, 

 waarbij het eiwit harer cellen stolt. Tegen de conclusie zijn echter 

 drie bezwaren in te brengen: le kent men de stollingstemperaturen 

 der verschillende eiwitachtige stoffen onder verschillende omstan- 



1) Om deze en andere door Sachs o. a. Handbuch p. 69 aangegeven 

 redenen, kan in deze verhandeling van de talrijke phaenologische waarne- 

 mingen en de daarop gebaseerde theorien (Boussingault, Quetelet, A. de 

 Candolle, Linsser) geen gebruik gemaakt worden. 



