LEVENSVERSCHIJNSELEN DER PLANTEN. 19 



daarentegen niet zelden, als zij geruimen tijd aan een temperatuur 

 van + 1° tot + 5° zijn blootgesteld, en menige bij ons in de open 

 lucht gekweekte plant schijnt door het bevriezen gedood te worden. 

 Het onderzoek over de laagste grens splitst zich dus in drie deelen: 

 le, kunnen planten door het aannemen van lage temperaturen boven 

 0° gedood worden? 2e. wat geschiedt er bij het bevriezen en ont- 

 dooien? 3e, is er onder 0° een temperatuur, die de bevroren planten 

 kan dooden? 



Dat alle planten der gematigde en koude luchtstreken, die gedu- 

 rende den winter bevroren zijn, en in het voorjaar weer herleven, 

 zonder schade tot 0° afgekoeld kunnen worden, behoeft geen be- 

 toog. Anders is dit voor planten uit warmere landen. Voor deze is 

 een verblijf in een omgeving van — 5° in den regel schadelijk, zoo 

 het eenigszins lang duurt. Hier moet echter de vraag onderzocht 

 worden of deze temperaturen, hoe kort ook werkende, schadelijk 

 kunnen zijn. Een aantal feiten pleit voor de onschadelijkheid. 



Goppert 1) Het een aantal tropische planten in den winter bij 

 + 1° tot + 4° buiten staan; bij vele (Cassia emarginata, Coffea 

 arabica, Abroma fastuosum, e. a.) was na den eersten nacht geen 

 beschadiging te ontdekken. Na een paar nachten vertoonde deze 

 zich, even als bij andere (b. v. Heliotropium peruvianum) in den 

 eersten nacht. De eerste planten bewijzen dus voor de onschadelijk- 

 heid eener kortstondige verkoeling tot 0°; de andere echter niet 

 daar tegen, daar zij onbedekt waren en dus door uitstraling een 

 afkoeiing onder 0° en bevriezing konden veroorzaakt worden. 



Karsten 2) nam waar dat stammen van Balantium zonder schade 

 voor hun leven eenigen tijd in een omgeving konden blijven, waar- 

 van de temperatuur verre onder 0° was. 



Kabsch 3) geeft aan dat Agave americana gedurende korten tijd 

 — 1° verdragen kan, doch sterft, als haar temperatuur langeren tijd 

 + 6° bedraagt. Hetzelfde geldt voor andere planten. 



Twee waarnemingen werden tot nu toe als bewijzen voor de na- 

 deelige werking van lage warmtegraden boven 0° aangehaald. Het 

 zijn die van Bierkander 4) en van Hardy 5). 



1) Goppert, Warme-Entwickelung. 1830. p. 43. Zie ook p. 124 sqq. 



2) Karsten, < Bot. Ztg. 1861. p. 289. 



3) Kabsch, < Flora, 1863. p. 586. 



4) Bierkander, vermeld in Goppert 1. c. p. 124. 



5) Hardy, Catalogue des v^g^t. cult, a la pepin. centr. a Alger 1850 

 (geexcerp. door A. De Candolle, < Bibl. univ. de Geneve. XXIV. 1853. p. 

 ,193 en daaruit Bot. Ztg. 1854. p. 202.) 



