LEVENSVERSCHIJNSELEN DER PLANTEN. 3l 



werp van deze verhandeling behooren, mogen zij toch om hunne 

 belangrijkheid voor het plantenleven hier in het kort aangeduid 

 worden. De beide voornaamste zijn dat van de veranderingen der 

 vochtigheid van den dampkring bij verandering der temperatuur, en 

 de door snel ontdooien veroorzaakte dood der planten. 



Het is bekend, dat in den zomer, wanneer gedurende een lange 

 droogte aan den grond geen water toegevoerd is, vele planten toch 

 frisch en krachtig zijn en niet verwelken, niettegenstaande haar 

 voortdurend door verdamping water onttrokken wordt. Het zoo ver- 

 lorene water moeten de planten door hare wortels uit den bodem 

 opnemen. Deze bevat overdag geen vloeibaar water, doch slechts 

 het hygroscopisch gebondene, dat voor de plant van geen nut is, 

 daar zij het niet aan den grond ontnemen kanl). Wanneer nu des 

 avonds de temperatuur daalt en de lucht dus al meer en meer met 

 waterdamp verzadigd wordt, zal ook de aarde zich met hygrosco- 

 pisch gebonden water verzadigen, totdat eens een oogenblik komt, 

 dat zij geen water meer aan de oppervlakten harer deeltjes verdich- 

 ten kan. Blijft nu de temperatuur dalen, dan gaat een gedeelte van 

 den waterdamp der hiermede verzadigde capillaire bodemruimten 

 in vloeibaar water over. Dit wordt door de planten opgezogen en 

 hiermede herstellen zij het overdag geleden verlies. 



Dat een plant maanden lang frisch kan blijven in een grond, waar- 

 aan door de verdamping van de plant steeds water onttrokken, 

 doch waaraan nooit vloeibaar water, maar alleen waterdamp toe- 

 gevoerd wordt, heeft Sachs 2) door een rechtstreeksche proef met 

 Phaseolus multiflorus bewezen. 



De luchtwortels van Orchideeen, Bromeliaceeen en andere tro- 

 pische epiphyten kunnen evenmin dampvormig water uit den at- 

 mospheer opnemen. Ook bij hen is het dus een vereischte, dat er 

 veranderingen in de temperatuur der hun omgevende lucht plaats 

 hebben, zoo, dat bij het dalen van deze, water uit den met water- 

 damp verzadigden atmospheer aan hunne oppervlakte in vloeibaren 

 toestand wordt afgezet, hetwelk dan door de wortelcellen opge- 

 nomen en aan de overige deelen der plant toegevoerd wordt. 



In § 3 is aangetoond, dat planten zonder schade voor haar leven 

 bevriezen kunnen, en dat zij na langzaam ontdooid te zijn, haar 

 levensfunctien voortzetten, doch door snel ontdooien meestal ge- 

 dood worden, welk laatste verschijnsel doodvriezen (Erfrieren) 



1) Schumacher, Die Diffusion. 1861. p. 193. 



2) Sachs, < Landwirthsch. Versuchsst, I. 1860. p. 236. 



