34 DE INVLOED DER TEMPERATUUR OP DE 



kan opgenomen worden, Hieromtrent zijn echter nog geen onderzoe- 

 kingen gedaan. Bij proeven over het ontdooien van bevroren planten 

 moet men wel op deze omstandigheid letten, daar b. v. een bij zeer 

 lage temperatuur bevroren plant plotseling in een omgeving van 

 — 2° gebracht en daarna door langzame verwarming ontdooid, 

 tengevolge der eerste behandeling kan gestorven zijn, ook dan wan- 

 neer de laatste op zich zelf den dood niet tengevolge zou hebben. 



IV. AFHANKELIJKHEID DER AFZONDERLIJKE LEVENS- 

 VERSCHIJNSELEN VAN DE TEMPERATUUR. 



A. Physische verschijnselen. 



§8- 



Uitzetting. 



Evenals alle vaste lichamen bij verwarming hun volumen ver- 

 grooten, doen dit ook de cellen en weefsels der planten, en even 

 als de ongelijk-assige kristallen zich in verschillende richtingen 

 ongelijk uitzetten, moeten ook de celwanden van protaxone 1) cel- 

 len, die uit dergelijke kristallen in regelmatige rangschikking be- 

 staan, in verschillende richtingen ongelijke lineaire uitzettings- 

 coefficienten bezitten. Bij homaxone en polyaxone cellen, dus o. a. 

 bij vele parenchymv^eefsels, zullen de uitzettings-coefficienten in 

 alle richtingen dezelfde zijn, 



Een onderzoeking omtrent de absolute grootte en de verhouding 

 der lineaire uitzettings-coefficienten van verschillende houtsoorten 

 is door Villari 2) volbracht. Hij gebruikte houtstaven, die parallel 

 met, en andere, die loodrecht op de richting der vezels gesneden 

 waren, en bracht deze in een cilinder met dubbelen wanfl. Tusschen 

 de beide wanden van den cilinder werd warm water of warme olie 

 gebracht, om den toestel te verwarmen. Hij onderzocht het hout 

 in met water doordrenkten toestand, zoodat bij verwarming steeds 

 water als damp ontweek. Om den invloed hiervan zoo gering mo- 

 gelijk te maken, verwarmde hij de staven snel na haar lengte bij 0° 

 gemeten te hebben, mat ze bij 35° en verkoelde ze eveneens snel 

 tot 0°, waarna de meting herhaald werd. Het gemiddelde der beide 



1) Zie Haeckel, Generelle Morphologie. 1866. I. p. 406. 



2) Villari, < Pogg. Ann. 133. 1868. p. 400. 



