52 DE INVLOED DER TEMPERATUUR OP DE 



(1/2 uur) verliep voor het terugkomen van den gevoeligen toestand 

 een langere tijd. Voor een bij 49° plotseling ongevoelig geworden 

 exemplaar bedroeg deze tijd, nadat een kortstondige verwarming 

 tot 50° had plaats gevonden 6 uur, onafhankelijk van den invloed 

 van het licht. Bij 52° stierven de planten, Een uur bij 40°, of een half 

 uur bij 45°, brengt dus een korte, 49 — 50° een plotseling optreden- 

 de, lang aanhoudende ongevoeligheid tot stand. 



III. Geschieden de proeven onder water, dan maakt 16° de 

 bladen binnen i/^ uur tijdelijk ongevoelig. Evenzoo 40°. Dus liggea 

 de grenzen hier lets dichter bij elkander dan in lucht. 



Een merkwaardig resultaat uit de in de aangehaalde verhandeling 

 van Sachs meer uitvoerig beschreven proeven is, dat de blaadjes 

 zich steeds sloten als de temperatuur 40° bereikte en bij hooger 

 temperatuur gesloten bleven; bij 30° bleven zij geopend. Ook ver- 

 koeling in water van 16° had dit gevolg, ofschoon water van 22° 

 geen invloed uitoefende, Nadat de temperatuur onder 40° gedaald 

 of boven 16° gestegen was, hernamen de blaadjes hun dagstand 

 na eenigen tijd. Hiermede komt wellicht de waarneming van 

 Schnetzler l) overeen, die bevond, dat de meeldraden van Berberis 

 vulgaris zich langzaam naar den stempel bewogen, als men er een 

 druppel water van 35° op liet vallen, doch snel, als dit water 40° 

 warm was, terwijl bij verkoeling na eenigen tijd de normale stand 

 weer ingenomen werd. 



Volgens Kabsch 2) kan het gynostemium van Stylidium gramini- 

 folium in het licht bij 28° een belasting van 4 — 5 milligram bij prik- 

 keling oplichten, en bij lager temperatuur slechts een geringer ge- 

 wicht. 



Omtrent den tijd gedurende welke een Mimosa, na inwerking van 

 sterk licht, in het donker haar prikkelbaarheid en haar periodische 

 bewegingen behoudt, zijn proeven door Dutrochet 3) genomen, 

 waaruit blijkt, dat deze tijd bij 25 — 31,2° 3 dagen bedraagt, bij 

 27 — 30° (waarbij de gemiddelde temperatuur lager was dan die 

 •der vorige proef) 41/2 dag, bij 17,5—25° 10 dagen, bij 16,2—21,2° 

 11 dagen, bij 12,5 — 18,7° 15 dagen. Dus hoe hooger de temperatuur 

 is, hoe sneller de ongevoeligheid en de stilstand der periodische 

 bewegingen aanvangt. 



1) Schnetzler, < Bibl. univ. d. Geneve. XXXV. 1869. p. 21. 



2) Kabsch, Bot. Ztg. 1861. p. 350. 



3) Dutrochet, M^m. pour servir a I'hist. d. vdg^t. et anim. I. p. 555*. 

 geciteerd door Sachs, 1. c. p. 471.) 



