LEVENSVERSCHIJNSELEN DER PLANTEN. 55 



Schultze 1) vond, dat in de parenchymcellen van Vallisneria 

 spiralis en in de haren van Urtica en Tradescantia virginica de 

 bevi^eging met stijgende temperatuur tot 38 — 40° toeneemt, doch 

 bij overschrijding van die graden weer langzamer wordt, totdat zij 

 bij 44° (Urtica) ophoudt. 



Sachs 2) zag in de haren van Cucurbita Pepo de beweging, bij 

 verwarming gedurende een minuut in w^ater van 47°, zeer langzaam 

 worden; bieef het haar 2 minuten in het water van 47°, dan stond 

 de bew^eging geheel stil, om na een half uur weer te beginnen. Een 

 minuut in water van 48° verwarmd, vertoonden de haren een tijde- 

 lijken stilstand van twee uren. In lucht veroorzaai<te een verwarming 

 lot 50 — 51° (25 minuten) in dezelfde haren stilstand, na 4 uur bij 

 20° werd er echter weer beweging zichtbaar. In water doodt 50° 

 deze haren bijna oogenblikkelijk. In haren van Tradescantia en van 

 Brassica Napus bewerkt 49° in lucht gedurende 3 minuten een 

 tijdelijken stilstand. 



Schnetzler 3) vond voor de protoplasma-beweging in de bladen 

 van Anacharis Alsinastrum het minimum bij 15°, het maximum bij 

 40°, terwijl de grootste snelheid bij 35° waargenomen werd. 



Het is niet onwaarschijnlijk, dat de langzamere beweging bij nabij 

 de grens gelegen temperaturen, niet een functie van deze, maar van 

 de snelheid der temperatuursveranderingen is 4). 



De laagste grens, waarbij de strooming nog plaats vindt, ligt 

 voor haren van Cucurbita Pepo bij 17°, van Tradescantia virginica 

 bij 13°, van Urtica pilulifera bij 15°, in de parenchymcellen van 

 Vallisneria spiralis bij 16° 5), voor Nitella flexilis bij 0,5 6) en voor 

 wortelharen van Hydrocharis Morsus Ranae bij 4° 7), Een lang- 

 zamer verkoeling zou in al deze gevallen de grens lets lager hebben 

 doen vinden. Nadat onder deze grens stilstand ontstaan is, herstelt 

 de beweging bij gunstige temperaturen zich weder. 



Zwermsporen van Chlamidococcus pluvialis en Stephanosphaera 

 pluvialis bewogen zich bij 5° nog, doch daaronder niet meer 8). 



1) Max Schultze, Das Protoplasma der Rhizopoden und d. Pflanzen- 

 zellen. 1863. p. 46. 



2) Sachs, < Flora. 1864. p. 65 sqq. 



3) Schnetzler, < Biblioth. univ. de Geneve. XXXVI. p. 9. 



4) Sachs, Handbuch. p. 71. 



5) Hofmeister, Die Pflanzenzelle. p. 47. 



6) Nageli, 1. c. p. 47. 



7) Eigen waarneming. 



8) Hofmeister, 1. c. p. 47. 



