LEVENSVERSCHIJNSELEN DER PLANTEN. 57 



Het door de verdamping in de bladen ontstane en door imbibitie 

 en osmose naar de takken, den stengel en den wortel voortgeplante 

 waterverlies wordt bij hooger temperatuur der wortels in deze snel- 

 ler hersteld, daar zij dan sneller water opnemen, De stengel neemt 

 dus uit den waterrijkeren wortel meer water op, en voert dit sneller 

 door de takken naar de bladen, want hoe grooter het verschil in 

 betrekkelijk watergehalte tusschen de bladcellen en de wortelcellen, 

 hoe sneller de stroom, die het verbroken evenwicht tracht te herstel- 

 len. Een verhooging van de temperatuur der wortels versnelt dus de 

 verdamping in de bladen, daar zij de imbibitie- en osmose-stroomen 

 sneller maakt. Tegelijk wordt de kracht, waarmede de wortel het 

 water omhoog perst, grooter. Omdat deze kracht waarschijnlijk in 

 grooter mate van de temperatuur afhangt l) dan de snelheid van 

 osmose en imbitie, zullen de proeven en waarnemingen over dit 

 onderwerp in de volgende paragraaf besproken worden. 



Rechtstreeksche onderzoekingen omtrent de afhankelijkheid der 

 osmotische verschijnselen in de planten van de temperatuur ont- 

 breken vooralsnog. 



§ 12. 



Filtratie. 



Filtratie is de beweging van een vloeistof door de porien van 

 een membraan heen, tengevolge van drukking. Omtrent den invloed 

 der warmte op de filtratie zijn de beide volgende wetten bekend 2): 



Hoe hooger de temperatuur, des te grooter is de filtratiesnelheid. 



Met stijgende temperatuur daalt de concentratie van het filtraat 

 van colloidstoffen. 



Het opstijgen van sappen uit de wortels van planten, wier ge- 

 heele bebladerde stengel afgesneden is, is een gevolg der filtratie 3). 

 De cellen, welke deze filtratie bewerken, moeten aan twee tegen 

 elkander overgestelde zijden een verschillende permeabiliteit van 

 den celwand, en in haar inhoud een opgeloste of opgezwollen stof 

 met zeer groot osmotisch aequivalent bezitten. Deze laatste neemt 

 water uit den bodem op, vergroot daardoor haar volumen, en oefent 

 dus een drukking op den celwand uit. Zoodra deze drukking een be- 

 paalde grootte bereikt, wordt er vocht door het meest permeabele 



1) Schumacher, Die Diffusion. 1861. p. 222 sqq. 



2) W. Schmidt, < Pogg. Ann. 114. 1861. p. 359, 373. 



3) Hofmeister, < Flora. 1858. p. 1 ; 1852. p. 97. 



