LEVENSVERSCHIJNSELEN DER PLANTEN. 59* 



aan de stammen gebleven zijtakken zich begonnen te openen en het 

 tranen dus, tengevolge der door verdamping veroorzaakte zuiging, 

 geeindigd was. Denzelfden gang hield het kwik in de manometers. 

 Ook vonden zij een dagelijksch stijgen en dalen, waarbij het maxi- 

 mum bijna gelijktijdig met de hoogste temperatuur van de aarde 

 in de potten voorviel. Om de afhankelijkheid der drukking van den 

 v/armtegraad rechtstreeksch te bewijzen, werd de pot van een der 

 Wijnstokken op een stoof met vuur geplaatst, dat des daags onder- 

 houden, en des nachts verwijderd werd. Dit geschiedde gedurende 

 den tijd, dat de drukking in de overige Wijnstokken verminderde; 

 bij dezen steeg het kwik echter gedurende drie dagen van 837 tot 

 1102 mm., terwijl des nachts, als de pot niet verwarmd werd, tel- 

 kens weer een daling plaats vond. 



Het is dus duidelijk, dat de wateropstuwende kracht der wortels, 

 als zij eenmaal aangevangen is, bij stijgende temperatuur toe- 

 neemt i). 



Hetzelfde nam Hormeister 2) waar, die gedurende den zomer 

 en met kruidachtige planten experimenteerde; hij bevond, dat, als 

 de gemiddelde dagtemperatuur nog onder 15° ligt, de invioed der 

 warmte zich in de drukking en de hoeveelheid van het uitvloeiende 

 vocht duidelijk doet opmerken, dat echter deze invioed bij hooger 

 gemiddelde temperatuur geheel door dien der vochtigheid over- 

 schaduwd wordt. 



Het tranen van bebladerde planten, vooral duidelijk bij de Aroi- 

 deeen waargenomen, berust op dezelfde oorzaken als het bloeden 

 van wortelstompen, en kan, als de verdamping belet wordt, door 

 verwarming der wortels te voorschijri geroepen worden bij vele in- 

 landsche planten, die dit verschijnsel onder gewone omstandig- 

 heden niet vertoonen 3). 



Hoe de concentratie van het uitgevloeide vocht afhangt van de 

 temperatuur, is nog niet physiologisch onderzocht. 



De sapstijging in bebladerde planten kan door twee oorzaken 

 bewerkt worden, nl. de opstuwing van het vocht door de wortels, 

 en de opzuiging tengevolge der verdamping. Daar nu ook de laatste, 

 als een verschijnsel van osmose en imbibitie (Zie pag. 50 en pag. 

 56), met de temperatuur in snelheid toeneemt, toonen de proeven 

 over de versnelling der verdamping bij verwarming der wortels de 



1) Hetzelfde vond ook Dassen, < Nieuw Archief voor binnen-en buitenl. 

 Geneeskunde. I. 2e stuk. 1845, (geexc. in Wiegman's Archiv. XIII. 2. p. 312.) 



2) Hofmeister, < Flora. 1858. p. 1 ; 1862. p. 97. 



3) Sachs, Handbuch. p. 237. 



