LEVENSVERSCHIJNSELEN DER PLANTEN. 63 



» 



tuurtuur in snelheid toe. De chemische werkingen in de planten zijn 

 bijna altijd zoodanige, waarin de tijd een belangrijke factor is; haar 

 versnelling door verhooging der temperatuur moet dus duidelijk 

 waarneembaar zijn; een conclusie, die in de onderzochte gevallen 

 door de waarneming steeds bevestigd wordt. 



De afzonderlijke chemisctie verschijnselen in de planten zijn nog 

 zoo weinig bekend, dat er van de studie van hunne afhankelijktieid 

 van de temperatuur langs zuiver scheikundigen weg, nog geen 

 spraak kan zijn. Als leiddraad bij de behandeling der bekende pliy- 

 siologisch-chemische verschijnselen, zal ik dus slechts de beide zoo 

 even genoemde regels kunnen gebruiken. 



De wet, dat de laagste temperatuur, waarbij een chemische ver- 

 andering nog plaats kan vinden, dat is, waarbij een bepaalde stof 

 gevormd kan worden, voor verschillende stoffen verschillend is, 

 vindt haar uitdrukking in het plantenrijk voornamelijk daarin, dat 

 vele planten, die door bijzondere stoffen gekenmerkt zijn, slechts in 

 warme klimaten leven. Zoo er b. v. geen planten uit de gematigde 

 streken bekend, die kaneelzuur of het aldehyd of alcohol hiervan 

 voortbrengen 1). Vele plantenbases, als strychnine, brucine, cincho- 

 nine, chinine, caffeine, theobromine enz., zijn in geen plantensoort 

 der koudere streken aangetroffen. Qok in planten van dezelfde soort 

 vindt men een dergelijke afhankelijkheid van de temperatuur. Zoo 

 is het sap der druiven in het zuiden rijker aan suiker en armer aan 

 wijnsteenzuur dan in het noorden 2) . Richardsonia scabra bevat in 

 Zuid-Duitschland veel citroenzuur, doch weinig emetine, waaraan 

 zij in Brazilie, haar vaderland, rijk is. 



Bij andere stoffen ligt de laagste voor haar vorming noodige 

 temperatuur lager, zoodat zij, ofschoon vele geen algemeene be- 

 standdeelen van het plantenrijk zijn, toch onder alle klimaten in 

 planten gevonden worden. 



Het rood worden van vele bladen in den herfst is een gevolg der 

 lagere temperatuur, zooals dit door von Mohl 3) is aangetoond, in 

 zooverre als door deze het vegetatie-proces veranderd wordt. 



Dat de chemische processen in de planten met de temperatuur 

 in intensiteit toenemen, blijkt daaruit, dat met haar de eigene 

 warmte grooter wordt. Zoo vond Dutrochet 4)^ dat de eigene warm- 



1) Rochleder, Chemie und Physiologic d. Pfl. 1858. p. 145. 



2) Rochleder 1. c. ; Schiibeler, Culturpflanzen Norwegens. 1862. p. 33. 



3) Von Mohl, Vermischte Schriften, p. 388. 



4) Dutrochet, < Ann. d. scienc. nat. 1839. II. p. 79. 



