78 DE INVLOED DER TEMPERATUUR OP DE 



Op den groei van eenig orgaan heeft slechts die temperatuur in- 

 vloed, die het zelf bezit; de temperatuur van andere deelen der 

 zelfde plant kan daarop hoogstens middelijk een invloed uitoefenen. 

 Dit blijkt b. v. voor de ontwikkeling der bladen uit de volgende proef 

 van Du Hamel l), die later door vele schrijvers, o. a. door A. P. de 

 Candolle 2)^ met hetzelfde gevolg herhaald is: Du Hamel bracht 

 van eenige in bakken groeiende Wijnstokken de wortels in een ver- 

 warmde kas, terwijl de takken in de buitenlucht bleven, en van 

 andere exemplaren de takken in de kas, terwijl de wortels buiten 

 stonden. Hij zag nu, dat de bladen der eerste zich tegelijk ont- 

 plooiden met bladen van geheel buitenstaande Wijnstokken, ter- 

 wijl de laatste zich veel vroeger, en tegelijk met de geheel in de 

 kas geplaatste ontwikkelden. Vervolgens voerde hij van een buitefn 

 groeienden Wingerd een tak binnen de kas, doch zoo, dat het uit- 

 einde weer in de vrije lucht kwam. Slechts het verwarmde gedeelte 

 ontplooide zijn bladen vroeger, al het overige tegelijk met de andere, 

 niet in kassen staande Wijnstokken. 



De waarnemingen van Lecoq 3) omtrent planten, die gedurende 

 den winter groeien bleven, daar zij op een door water uit een warme 

 bron besproeiden grond leefden, bewijzen geenszins, zooals de 

 schrijver meent 4) tegen de zoo even besproken wet. Een zijner 

 vele voorbeelden is dit: Op de rui'nen van den Romeinschen tempel 

 te Evaux (Creuse), was de vegetatie veel krachtiger dan in den om- 

 trek, daar es zich warme bronnen onder bevonden. Zelfs in den win- 

 ter hield deze vegetatie niet op, als in den omtrek alles door sneeuw 

 bedekt was, en groenten en boomen waren er in het voorjaar veel 

 vroeger in bloem en in vrucht, dan ergens in de omstreken. Het is 

 duidelijk, dat de warmte van den grond zich aan de lucht om de 

 planten mededeelde, en ook bladen en Stengels aan de hoogere 

 temperatuur deelnamen. Vooral blijkt dit daaruit, dat de planten 

 niet bevroren, terwijl alles in den omtrek bevroor; het spreekt toch 

 van zelf, dat een hooger temperatuur der wortels de bladen en 

 Stengels niet tegen bevriezen beschermen kan. 



Er blijft mij nog over, de verspreide waarnemingen aan te halen 



1) Du Hamel du Monceau, Physique des arbres. 1758. p. 278. 



2) A. P. De Candolle, Physiol, v^get. 1832. p. 427. 



3) Lecoq, Les eaux mindrales, 1864, (vermeld in La Belgique horticole, 

 1864. p. 312.) 



4) „Ce n'est pas la chaleur, qu'une plante revolt sur ses feuilles, qui 

 active revolution de ses organes, c'est la temperature, qui agit sur ses 

 racines", 1. c. p. 312. 



