LEVENSVERSCHIJNSELEN DER PLANTEN. 83 



periode l). De grens voor de ontwikkeling der groene kleurstof in 

 de chlorophyllkorrels ligt hooger, dan die voor den groei van het 

 orgaan, w^aarin de kleurstof ontstaat; dus zullen bladen en Stengels 

 bij tusschen de beide grenzen liggende temperaturen groeien en 

 geel blijven 2). Zij ligt eveneeens hooger dan de ontkiemingsgrens; 

 bij Zea Ma'is en Phaseolus multiflorus b. v. ligt zij omstreeks 17°, 

 de ontkiemingsgrens bij 9,4°. De grenzen voor de ontwikkeling 

 van nieuwe en voor de prikkelbaarheid van volwassen bladen van 

 Mimosa pudica vallen ongeveer te zamen, nl. bij 15 — 16° 3). De 

 grens der sapstijging tengevolge van filtratie ligt voor den Wijnstok 

 bij 7°, terwijl de ontkiemingsgrens, ofschoon niet onderzocht, naar 

 den pag. 75 vermelden regel waarschijnlijk hooger ligt. De grens 

 der protoplasma-beweging ligt bij Cucurbita Pepo bij 17°, die der 

 ontkieming bij 13,7°. 



De bloemen ontplooien zich bij sommige planten 4) (wellicht bij 

 alle?) reeds bij lager temperatuur dan die, welke voor den groei 

 der bladen noodig is, hetgeen vooral duidelijk waargenomen kan 

 worden bij voorjaarsplanten (Helleborus niger, Hepatica triloba, 

 €. a. 5)) en bij Soldanella alpina 6) die soms door sneeuw^ over- 

 dekt hare bloemen geheel ontplooit. 



Worden de grenzen eener functie overschreden dan begint de stil- 

 stand in sommige gevallen plotseling, in andere (protoplasma-be- 

 weging, prikkelbaarheid) slechts langzaam zich te vertoonen. Een 

 langdurig verblijf in een omgeving, wier temperatuur boven de 

 hoogste of beneden de laagste grens voor eenige functie ligt kan 

 onder sommige omstandigheden voor de plant doodelijk zijn 7). 



In alle goed onderzochte gevallen neemt de snelheid eener 

 functie met eigene temperatuurgrenzen toe, als de temperatuur 

 boven de laagste grens stijgt; bij het bereiJcen van een bepaalden 

 warmtegraad treedt een maximum van snelheid en intensiteit der 

 functie op, terwijl zij boven dit maximum met stijgende tempera- 

 tuur tot aan haar bovenste grens afneemt. 



Het toenemen van de functie bij stijging der temperatuur is in 

 vele gevallen waargenomen, het bereiken van een optimum, en de 



1) Zie de voorbeelden op pag. 77. 



2) Zie pag. 64. 



3) Sachs, < Flora. 1863, p. 452. 



4) Du Hamel, Physique des arbres. II. p. 279. 



5) Du Hamel, Physique des arbres. II. p. 279. 



6) Lortet, < Bot. Ztg. 1852. p. 648. 



7) Zie pag. 60—61. 



