OVER DE BEWEGINGEN VAN RANKEN EN SLINGERPLANTEN. 203 



aanraking werkt daarbij echter als prikkel, d. w. z., zij is de aan- 

 leiding tot den ongelijken lengtegroei van de beide aan elkander 

 tegenoverliggende zijden. ■ 



Behalve de verschijnselen bij den lengtegroei zijn er nog verschil- 

 lende andere waarnemingen, die voor de prikkelbaarheid der ran- 

 ken pleiten. Ik bedoel voornamelijk den sterkeren diktegroei, de 

 vollediger anatomische ontwikkeling en de vorming van meer of 

 minder ontwikkelde zuigschijfjes; verschijnselen, die bij de ranken 

 van vele planten, na de aanraking met een steunsel, worden waar- 

 genomen, terwijl zij in ranken, welke zich niet om een steunsel 

 winden, geheel of grootendeels achterwege blijven. 



Met betrekking tot den lengtegroei van de convexe en concave 

 zijde van de zich om steunsels of vrijwillig krommende deelen van 

 ranken is het duidelijk, dat de convex wordende zijde sterker groeit 

 dan de concaaf wordende. De vraag blijft echter nog over, v^elke 

 veranderingen de groei van elk dezer beide zijden, op zich zelf be- 

 schouv^d, ondergaat, m. a. w. hoe zich de groei van elk verhoudt 

 tot den groei, welken zij zonder den prikkel dus rechtblijvende, ver- 

 toond zouden hebben. 



Om deze vraag te beantwoorden, teekende ik op ranken van Cu- 

 curbita Pepo en vele andere planten met Oost-Indische inkt fijne 

 dwarslijntjes, wier afstand juist 1 m.m. bedroeg. Dan Met ik de rank 

 zich om een ijzerdraad of dunnen glazen staaf winden, en bepaalde, 

 nadat zich een of meer windingen gevormd hadden, doch de overige 

 deelen der rank recht gebleven waren, den afstand der merken, 

 onder, in en boven het gekromde deel. In het gekromde deel werd de 

 lengteverandering van de 1 m.m. lange afdeelingen zoowel voor de 

 convexe als voor de concave zijde bepaald. Het resultaat was, dat 

 bij alle krommingen der ranken de lengtegroei der convexe zijde 

 absoluut, en meest zeer aanzienlijk versterkt wordt, dat de lengte- 

 groei der concave zijde echter absoluut verminderd of geheel onder- 

 drukt wordt. Bij geringen groei van de geheele rank vindt zelfs een 

 kleiner worden van de concave zijde plaats. De verlenging van de 

 convexe zijde bedroeg bij deze, dikwijls in weinige uren voltooide 

 krommingen, niet zelden meer dan 100 pCt., de verkorting der con- 

 cave zijde bereikte in eenige gevallen 30 pCt. 



Dezelfde groeiveranderingen werden door Sachs (Arbeiten des 

 Botanischen Instituts in Wiirzburg, Heft II, 1872 S. 193) waargeno- 

 men bij de kromming van horizontaal gelegde Stengels, die zich 

 onder den invloed der zwaartekracht opwaarts richten, en wel deels 

 bij diegenen, welke zich in hun geheele lengte krommen, deels bij de 



