524 OVER DE BEWEGINGEN DER 



de tweede plaats nam hij een vermindering van de osmotische werk- 

 zaamheid van de cellen der convex wordende zijde aan; wij zullen 

 in het experimenteele gedeelte van dit onderzoek zien, dat de uit- 

 zettende kracht der parenchymcellen aan deze zijde juist toeneemt, 

 en dat juist daardoor de kromming veroorzaakt wordt. 



De resultaten van Dutrochet vonden bij Hofmeister tendeele er- 

 kenning, ten deele tegenspraak 1). Deze onderzoeker bevestigde, 

 hetgeen Dutrociiet omtrent de betrekking tusschen de buigingen 

 van jonge plantendeelen en de weefselspanning geleerd had, maar 

 verklaarde zich tegen zijne meening dat de oorzaak der spanning in 

 een osmotische werking der ceHnhouden moet gezocht worden. Hij 

 rneende deze oorzaak in veranderingen van den imbibitie-toestand 

 der celwanden te vinden. Dit laatste punt kan geheel onafhankelijk 

 van Hofmeister's werkelijke verdiensten omtrent de leer der groei- 

 krommingen behandeld worden; wij zullen dit duidelijkheidshalve 

 doen, en Hofmeister's imbibitie-leer tot het einde van onze bespre- 

 king uitstellen. 



Hofmeister onderwierp de spanningen tusschen de verschillende 

 weefsels van een orgaan aan een uitvoerig onderzoek, en hetgeen 

 hij daaromtrent vaststelde vormt nog steeds de basis van onze 

 kennis op dit gebied. Hij toonde aan, dat in jeugdige plantendeelen 

 een spanning tusschen het parenchym eenerzijds, de vaatbundels 

 en het huidweefsel anderzijds bestaat. Het parenchym tracht zich 

 uit te zetten, de vaatbundel en het huidweefsel niet, of slechts 

 weinig; de laatsten worden dus door het eerste passief uitgerekt. 

 Door hunne elastische spanning, werken zij echter de uitzetting van 

 het parenchym tegen. Deze spanning ontwikkelt zich in de jeugd 

 van een orgaan slechts langzaam, en verdwijnt weer, als het den 

 volwassen toestand bereikt. 



Omtrent de geotropische en heliotropische bewegingen leerde 

 Hofmeister, dat zij aan de aanwezigheid van een krachtige weef- 

 selspanning gebonden zijn. Ten minste de negatief-geotropische en 

 de positief-heliotropische. De positief-geotropische krommingen 

 daarentegen vinden volgens Hofmeister in organen zonder of met 

 zeer geringe weefselspanning plaats; doch zijne beschouwingen om- 

 trent deze waren in vele opzichten onvoldoende. 



Verder toonde Hofmeister aan, dat de geotropische en heliotro- 

 pische bewegingen van Stengels en bladstelen met een aanzienlijke 



1) Hofmeister. Ueber die durch Schwerkraft bewirkten Richtungen von 

 Pflanzentheilen, Berichte der k. Sachs. Ges. d. Wiss. 1860. 



