528 OVER DE BEWEGINGEN DER 



physiologie een overzicht, dat in helderheid alle vroegere behan- 

 delingen van dit thema verre overtrof. Hierbij kwam hij op het 

 denkbeeld, dat niet een toeneming in rekbaarheid, maar een een- 

 zijdige versnelling van den groei der passief uitgerekte weefsels 

 de oorzaak der geotropische en heliotropische krommingen mocht 

 zijn. Een reeks van proeven, door hem genomen, toonde aan, dat 

 werkelijk, bij geotropische en heliotropische buigingen van sten- 

 geldeelen, de weefsels der convexe zijde zich blijvend sterker 

 verlengen dan die der concave zijde, en dus sneller in de lengte 

 groeien dan deze. 



Sachs begreep terstond het belang van dit feit, en trok er de 

 algemeene conclusie uit, dat niet alleen de geotropische en helio- 

 tropische krommingen, maar ook de bewegingen der ranken, de 

 nutatien van vele Stengels, het slingeren, en de bewegingen door 

 welke jonge bladen en zijtakken hun normale richting innemen, 

 op dezelfde oorzaak berusten ' moesten. Allen zijn volgens hem 

 verschijnselen van groei; bij alien groeit de convex wordende zijde 

 sneller dan de tegenovergestelde. In dit verschil in groeisnelheid 

 ziet Sachs de oorzaak der kromming. 



Het spreekt van zelf, dat hierdoor nog geenszins de vraag be- 

 slist was, of de prikkels, die de kromming bewerken, rechtstreeks, 

 dan wel indirect op den groei door intussusceptie inwerken. Deze 

 vraag kon zich bij de toenmaals heerschende beschouwingen nog 

 ternauwernood aan den onderzoeker voordoen; zij ontstond eerst 

 vele jaren later, toen Sachs' theorie van den groei een helder in- 

 zicht in de betrekking tusschen turgor en intussusceptie bij den 

 groei der plantendeelen had gegeven 1). 



Hetgeen Sachs later voor de kennis van het aandeel van turgor 

 en groei bij de krommingen van groeiende plantendeelen gedaan 

 heeft, bestaat eensdeels in de nauwkeurige studie van de verande- 

 ringen van den groei bij deze krommingen, anderdeels in zijne 

 studien omtrent de rol van den turgor bij den groei in het alge- 

 meen. Deze beide richtingen van zijn onderzoek wensch ik ach- 

 tereenvolgens te behandelen, 



Allereerst toonde Sachs aan 2), dat bij takken, die horizontaal 

 gelegd zijn en zich onder de inwerking der zwaartekracht omhoog 

 krommen, de convexe zijde sterker en de concave zijde minder 

 sterk groeit dan bij takken, die onder overigens gelijke omstan- 



1) Zie b.v. Sachs Lehrbuch d. Bot. p. 813, 2 Alin., laatste zin. 



2) Sachs, Ldngenwachstfium der Ober- und Unterseite horizontalgelegter 

 sich aufwdrtskriimmender.Sprosse, Arb. d. Wiirzb. Instit. 1872 Heft II. p. 103. 



