RANKEN VAN SICYOS. 533 



kunnen bereiken. De door Pfeffer aangevoerde argumenten wet- 

 tigen dus zijne meening omtrent de groote overeenkomst van 

 beide soorten van verschijnselen geenszins l). 



De aangenomen overeenkomst nu leidde Pfeffer van zelf tot een 

 bepaalde voorstelling over de oorzaak dier periodische bewe- 

 gingen, welke als verschijnselen van groei bekend waren. In de 

 volwassen organen toch berust de beweging, gelijk uit de onder- 

 zoekingen van Sachs en anderen bekend was, op verandering van 

 den turgor; volgens de theorie van Sachs moet een toeneming van 

 den turgor den groei eener eel versnellen en Pfeffer nam dus aan, 

 dat ook bij de groeiende organen de oorzaak der periodische be- 

 wegingen in veranderingen van den turgor moest gezocht worden, 

 en dat deze veranderingen eerst secundair een invloed op den 

 groei uitoefenden, en wel zoo, dat daardoor telkens ten minste 

 een deel der ontstane lengteveranderingen door den groei ge- 

 fixeerd werd. 



Rechtstreeksche proeven, om het aandeel van den turgor en van 

 den groei aan deze proeven experimenteel te scheiden, werden door 

 Pfeffer niet genomen, en zoo bleef zijne hypothese wat zij was 2). 



In een geval meent Pfeffer een direct bewijs voor zijn meening 

 gevonden te hebben. Ik bedoel de geotropische bewegingen van 

 de volwassen bladkussens van Phaseolus. Sachs had aangetoond 3) 

 dat de bladgewrichten van Phaseolus periodische bewegingen 

 maken, die op veranderingen van den turgor van het parenchym 

 der gewrichten berusten, en dus tot de groep der „bewegingen 

 van volwassen organen" behooren, en dat dezelfde gewrichten, 

 ook in volwassen toestand, geotropische bewegingen kunnen uit- 

 voeren, die in alle bekende opzichten met de geotropische bewe- 

 gingen van de knoopen der grassen overeenkomen, en dus groei- 

 krommingen zijn 4). Overeenkomstig daarmede, gelukte het Pfef- 

 fer dan ook, zich van den groei van het parenchym der onderzijde 

 bij deze bewegingen te overtuigen, doch alleen dan, wanneer de 

 beweging zeer aanzienlijk of van langen duur geweest was; 

 zijn methode liet echter niet toe, bij zwakkere bewegingen ge- 



1) De in dit opstel te beschrijven resuUaten, en een zorgvuldige studie 

 van Pfeffer's verhandeling, maken het mij zeer waarschijnlijk, dat de ver- 

 andering in de cellen, waarop beide groepen van verschijnselen berusten, 

 ten eenenmale verschillend zijn. 



2) Zie Pfeffer, 1. c. p. 117—119. 



3) Bot. Ztg. l8o7, p. S09, en Handbuchd.Experim.-Phys. p. 490 en vo\gende. 



4) Zie Sachs Lehrb. d. Botanik, 4e Ed. p. 823. 



