534 OVER DE BEWEGINGEN DER 



ringere sporen van groei te ontdekken. Hij concludeerde nu, dat 

 in deze gevallen de geotropische bev^eging niet met groei gepaard 

 ging, en dus op toeneming van den turgor berustte; in dat geval 

 kon de bij sterkere kromming w^aargenomen groei als een, volgens 

 de theorie van Sachs noodzakelijk, gevolg van de toeneming van 

 den turgor beschouwd worden. Maar het bewijs, dat de geotro- 

 pische beweging aanvankelijk niet met groei gepaard gaat, werd 

 door Pfeffer niet geleverd, en zoo pleitte ook deze waarneming 

 slechts in schijn voor zijne meening. 



Pfeffer's meening verkreeg door zijne argumenten geen grootere 

 v^aarschijnlijkheid dan de opinie van Sachs, en zoo bleef men om- 

 trent de gestelde vraag nog geheel in het onzekere. 



Vatten wij nu, aan het slot van dit overzicht, den tegenwoordi- 

 gen toestand onzer quaestie in korte woorden samen. 



1". De onderzoekingen van Sachs en anderen hebben geleerd, 

 dat de krommingen, die groeiende organen onder de inwerking^ 

 van in- of uitw^endige oorzaken maken, gepaard gaan met een on- 

 gelijke groeisnelheid der convexe en concave zijde. 



2". Al deze verschijnselen komen in de belangrijkste opzichten 

 zoodanig met elkander overeen, dat men mag aannemen, dat zij 

 door dezelfde algemeene wetten beheerscht worden. 



3°. Volgens de theorie van Sachs, hangt de groeisnelheid van 

 een orgaan in de eerste plaats af van de uitrekking, die de cel- 

 wanden door den inhoud ondergaan. 



Uit deze gegevens volgt als van zelve de vraag, wier beantwoor- 

 ding het doel van dit opstel is, n.l.: 



Welk aandeel nemen de turgor en de groei aan de groeikrom- 

 mingen van veelcellige plantendeelen? 



Omtrent het antwoord op deze vraag bleek ons: 



P. een antwoord, steunende op rechtstreeksche proeven, met 

 groeiende veelcellige plantendeelen genomen, is tot nu toe niet ge- 

 geven. 



2". door vergelijking van deze organen met eencellige groeien- 

 de organen kwam Sachs tot de hypothese, dat de verandering van 

 den groei de bewegingen veroorzaakt; door vergelijking met veel- 

 cellige volwassen organen kwam Pfeffer tot de veronderstelling, dat 

 de verandering van den turgor de eerste oorzaak der kromming is. 

 Geen van beide meeningen is door voldoende argumenten zoo- 

 danig gestaafd, dat aan haar, zonder nader onderzoek, een grootere 

 waarschijnlijkheid mag worden toegekend dan aan de andere. 



Slechts een empirische behandeling der quaestie en een recht- 



